کیست مثانه

تهیه و گردآوری: دکتر شهرزاد دهناد (داروساز)‏
ادرار ضایعات مایع بدن است که بخش اعظم آن را آب، نمک، کراتینین و الکترولیت هایی مانند پتاسیم و فسفر و مواد شیمیایی مانند ‏اوره و اسید اوریک تشکیل می دهد.کلیه ها در زمان مناسب مواد لازم را نگه داشته و سموم و مواد زائد خون را از طریق فیلتراسیون به ‏همراه مواد نام برده از بدن دفع می کنند.‏
ادرار ابتدا در کلیه تشکیل می شود و از طریق لو له هایی به مثانه می رسد تا در نهایت تخلیه شود. ادرار در مثانه نگه داشته می شود تا ‏تنها در زمان هایی که لازم است تخلیه صورت گیرد. ‏
مثانه در واقع یک عضو کیسه مانند ماهیچه ای در لگن است که در قسمت بالایی و پشت استخوان لگن قرار دارد. در زمانی که مثانه ‏خالی از ادرار است، از نظر اندازه و شکل مشابه یک گلابی است.‏
مثانه جزئی از سیستم ادراری است و دو کار بسیار مهم انجام می دهد: ‏
نگه داری موقت ادرار: مثانه یک ارگان توخالی با قابلیت ارتجاعی است. در داخل آن یک ساختار لایه لایه و چین دار وجود دارد که ‏می تواند در حدود 400 الی 600 سی سی ادرار را در یک فرد بالغ در خود جای دهد.‏
کمک کننده جهت دفع ادرار: ساختار ماهیچه ای مثانه، به آن این امکان را می دهد که در زمان ادرار منقبض شود واین هم زمان با ‏شل شدن مداوم اسفنگتر مثانه همراه است.‏

مشکلات شایع مثانه چیست؟

شایع ترین مشکلاتی که مثانه را درگیر می کند و بیشتر در زنان بروز می کند، شامل موارد زیر است:‏
مثانه بیش فعال، عفونت مجاری ادراری، التهاب مثانه و بی اختیاری ادرار.‏

کیست مثانه چیست؟

کیست ها می توانند در سطح، اطراف یا داخل مثانه تشکیل شوند و معمولا زمانی فرد را درگیر می کنند که فرد از پیش  با ‏مشکلات دیگری در ارتباط با مثانه خود مواجه شده باشد. در اغلب افرادی که مشکلات دیگری در سیستم مجاری ادرار خود ‏نداشته باشند، این عارضه نیز پدیدار نمی شود.‏
کیست های مثانه انواع مختلفی دارند و‎ ‎معمولا بدخیم نیستند.‏‎ ‎هرچند که بعضی از انواع خاص این کیست ها ممکن است در ‏آینده تبدیل به توده سرطانی شوند.‏‎ ‎کیست ها شبیه به کیسه های کوچکی هستند که متشکل از هوا، چرک و یا مایعات هستند.‏
‏ اغلب کیست های مثانه علامت خاصی ندارند و نیاز به درمان هم ندارند.‏

کیست یا پولیپ

کیست با پلیپ یا تومور، که در واقع انواع دیگری از رشد غیر طبیعی توده ها در مجاری ادراری هستند، فرق می کند. مانند کیست ‏ها پولیپ و تومور هم می تواند خوش خیم یا بدخیم باشد و تنها پزشک متخصص است که از طریق نمونه برداری یا عکس برداری ‏می تواند بین این موارد تشخیص افتراقی قائل شود.‏

آیا کیست مثانه نشانه ای دارد؟

همان طور که اشاره شد کیست های مثانه معمولا علامت دار نیستند؛ مگر آن که بسیار بزرگ باشند یا مرتبط با مشکل  خاصی ‏در بدن فرد باشند.‏
چنان چه کیست ها علامت دار باشند، این علامت ها می تواند شامل موارد زیر شود:‏
• درد در حین ادرار کردن؛
• درد در ناحیه لگنی؛
• خون در ادرار؛
• تکرر ادرار؛
• احتیاج ناگهانی در دفع ادرار؛
• بوی بسیار  نامطبوع ادرار؛
• بی اختیاری در دفع ادرار.‏
این علایم ممکن است مشابه  علامت های سایر بیماری های مجاری ادراری  باشند، مانند:‏
• عفونت مجاری ادراری؛
• سنگ کلیه یا مثانه؛
• رشد خوش خیم پروستات در آقایان؛
• سرطان مثانه.‏

چه عواملی منجر به بروز کیست مثانه می شوند؟

پزشکان دقیقا نمی دانند که چه عواملی  باعث تشکیل کیست می شوند.‏
افراد ممکن است تحت شرایطی بیشتر در معرض تشکیل کیست قرار گیرند، این شرایط عبارتند از:‏
• التهابات ادراری مکرر؛
• سابقه سنگ های کلیوی یا مثانه؛
• استفاده از سوند؛
• سابقه جراحی در اطراف مثانه یا داخل مثانه.‏

مشکلات ناشی از ابتلا به کیست مثانه چیست؟

معمولا این کیست ها منجربه مشکل خاصی نمی شوند، ولی گاهی اوقات ممکن است منجربه عوارضی نظیر موارد زیر شوند:‏
• ایجاد عفونت در کیست
• پارگی کیست
• انسداد مجاری ادراری

چگونه کیست های مثانه تشخیص داده می شوند؟

پزشک ممکن است تشخیص خود را با پرسش چند سوال شروع کند. این پرسش ها به علایم فرد و سابقه بیماری های شخصی و ‏خانوادگی وی برمی گردد.
هم چنین پزشک ممکن است درخواست تست عفونت ادراری دهد. رسیدن به تشخیص مناسب کلید راه ‏است و همین امر منجر می شود تا پزشک درمان مناسب را برای بیمار خود انتخاب کند و جلوی عوارض نامناسب گرفته شود. ‏پزشک معمولا زمانی کیست مثانه را تشخیص می دهد که فرد به دلایل دیگری مجبور به انجام تصویربرداری از ناحیه لگن شود. ‏
چنان چه پزشک عمومی کیست را تشخیص دهد، ممکن است فرد را برای درمان به پزشک  اورولوژیست ارجاع دهد.‏
تست های تصویربرداری که می توانند به تشخیص کیست مثانه کمک کنند، شامل موارد زیر می شود:‏
• تصویربرداری با اشعه ایکس و سیتی اسکن ‏
• سونوگرافی
• ام آر آی

درمان کیست مثانه ‏

همان طور که ذکر شد، اغلب کیست ها بدون علامت وکوچک هستند و چون منجر به ایجاد مشکل نمی شوند، نیازی به درمان ‏ندارند.‏
چنان چه پزشک تشخیص دهد که کیست مربوط به عفونت مجاری ادراری یا سنگ دستگاه کلیوی و یا مثانه باشد، فرد واجد ‏شرایط درمان است. ممکن است پزشک با روش های کمتر تهاجمی کیست
فرد را خارج کند. اما زمانی که کیست ها عفونی شوند ‏یا خطر پارگی وجود داشته باشد، پزشک ناچار است از روش های جراحی تهاجمی استفاده کند.‏
درمان عوارض ناشی از تشکیل کیست در بدن، مانند عفونت مجاری ادراری نیز بخشی از فرآیند درمان است.       ‏
برخی از توصیه های خانگی که توسط پزشک ارائه می شود می تواند در درمان کیست های کوچک موثر واقع شوند.‏
این توصیه ها شامل موارد زیر است:‏
• نوشیدن روزانه  مقادیر زیاد آب (3 لیتر در روز)؛
• اجتناب از نوشیدن آب میوه های حاوی شکر زیاد؛
• استفاده از لباس زیر های مناسب بهداشتی و رعایت بهداشت روزانه از طریق دوش گرفتن جهت جلوگیری از عفونت ‏مجاری ادراری ناشی از کیست؛
• ادارر کردن به موقع و نگه نداشتن ادرار در مثانه؛
• ادرار کردن پس از برقراری رابطه جنسی؛
• اجتناب از نوشیدن الکل و کافئین.‏
توجه داشته باشید که این توصیه ها صرفا به عنوان روش های کمکی در کنار درمان اصلی هستند و می توانند بر حسب دستور ‏پزشک مورد استفاده قرار گیرند.‏
‏                                       ‏

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.