پره اکلامپسی

تالیف و گردآوری: دکتر نگین پرویز
در شماره قبل در مورد پره اکلامپسی، علت، علایم و راه‌های درمان آن صحبت کردیم. در این شماره در خصوص ‏عوارض، راه های تشخیص و  پیشگیری از این بیماری صحبت می کنیم.‏

عوارض پره اکلامپسی

هرچه پره اکلامپسی شدیدتر باشد و در مراحل ابتدایی‌تر بارداری رخ دهد، خطرهای موجود برای مادر و نوزاد نیز بیشتر خواهد بود.
‏گاهی برای درمان پره اکلامپسی به انجام زایمان القاشده‎ (induced labor) ‎نیاز داریم. زایمان القا شده زایمانی است که وسایل ‏و عوامل خارجی موجب انجام آن می‌شود‎.‎
عوارض پره اکلامپسی شامل موارد زیر است‎:‎
  •  محدودیت رشد جنین؛
  •  زایمان زودرس؛
  •  دکولمان یا جداشدن جفت‎ (Placental abruption)‎‏:‏‎ ‎گاهی جداشدن شدید جفت موجب خونریزی شدیدی می‌شود ‏که می‌تواند زندگی مادر و نوزاد را تهدید کند‎.‎
  • نشانگان یا سندرم هِلپ‎ (HELLP syndrome)‎‏:‏‎ ‎هلپ مخفف همولیز(‏hemolysis‏)، تخریب گلبول‌های قرمز خون، ‏بالا رفتن سطح آنزیم‌های کبد‎ (elevated liver enzymes) ‎و کاهش تعداد پلاکت‌های خون است. سندرم هلپ ‏حالت شدیدتر پره اکلامپسی است و می‌تواند به‌سرعت برای مادر و نوزاد مرگبار شود‎.‎
  •  اکلامپسی: اگر پره اکلامپسی کنترل نشود، اکلامپسی ایجاد می‌شود. اکلامپسی دراصل پره اکلامپسی همراه‌ با تشنج‎ ‎است.‏
  •  آسیب به سایر ارگان‌ها: پره اکلامپسی می‌تواند باعث آسیب رسیدن به کلیه، کبد، ریه، قلب یا چشم‌ ها شود. گاهی نیز ‏موجب سکته‌ مغزی‎ ‎یا بروز سایر آسیب‌های مغزی می‌شود.‏
  •  بیماری‌های قلبی‌عروقی: اگر مادر بیش از یک بار به پره اکلامپسی مبتلا شود یا زایمان زودرس داشته باشد، این خطر ‏باز هم افزایش پیدا می‌کند. برای به حداقل رساندن این خطر، مادر باید پس از زایمان وزن خود را در حالت ایده‌آل نگه ‏دارد، انواع میوه ‌ها و سبزیجات‎ ‎را مصرف کند، به‌طور منظم ورزش کند و از کشیدن سیگار‎ ‎پرهیز کند‎.‎

پیشگیری از پره اکلامپسی

در بعضی مطالعات وجود رابطه میان مصرف مکمل‌های ویتامین‎ D ‎و کاهش خطر پره اکلامپسی نشان داده شده است و در ‏مطالعات دیگری وجود چنین رابطه‌ای اثبات نشده است‎.‎
در موارد خاص شاید بتوان با رعایت موارد زیر خطر پره اکلامپسی را کاهش داد‎:‎
  •  مصرف آسپیرین با دوز پایین
  •  مصرف مکمل کلسیم: در برخی جوامع مصرف مکمل‌های کلسیم‎ ‎برای زنانی که پیش از بارداری دچار کمبود کلسیم ‏بوده‌اند مفید است و موجب جلوگیری از ابتلای آنها به پره اکلامپسی می‌شود.‏
توجه: بدون مشورت با پزشک هیچ‌گونه دارو، ویتامین یا مکملی را مصرف نکنید‎.‎
پیش از بارداری باید سعی کنید تا جای ممکن سالم باشید. اگر لازم است وزن کم کنید و سایر بیماری‌ها مانند دیابت را به‌ خوبی ‏کنترل کنید. پس از بارداری نیز با انجام مراقبت‌های زودهنگام و منظم پیش از زایمان، از خود و نوزادتان به‌خوبی مراقبت کنید. ‏

تشخیص پره اکلامپسی

برای تشخیص ابتلابه پره اکلامپسی باید فشار خون بالا و یک یا چند مورد از عوارض زیر را پس از هفته‌ بیستم بارداری مشاهده ‏کنید‎:‎
  •  وجود پروتئین‎ ‎در ادرار (پروتئینوری)؛
  •  پایین بودن تعداد پلاکت‌های خون؛
  •  اختلال در عملکرد کبد؛
  •  نشانه‌هایی از مشکلات کلیوی به‌غیر از وجود پروتئین در ادرار؛
  •  وجود مایعات در ریه‌ها یا ‏‎ ‎اِدِم ریه ‏pulmonary edema)‎‏) ؛
  • سردردها یا اختلالات بینایی‌ که قبلا وجود نداشته‌اند‎.‎
آزمایش‌های لازم برای تشخیص پره اکلامپسی
  • آزمایش خون
  •  بررسی ادرار
  •  سونوگرافی جنین
  • تست بدون استرس‎ (Nonstress test) ‎و تست بیوفیزیکال پروفای‎: (Nonstress test) ‎‏ تست بدون استرس روش ساده‌ای است که ‏در آن، واکنش و چگونگی ضربان قلب نوزاد موقع حرکت بررسی می‌شود. در تست بیوفیزیکال پروفایل از سونوگرافی برای اندازه‌گیری ‏تنفس، تونوس ماهیچه‌ای‎ (muscle tone)‎، حرکت و حجم مایع آمنیوتیک در رحم استفاده می‌شود‎.‎

درمان پره اکلامپسی

  •  دارودرمانی
  •  بستری شدن
  •  زایمان ‏
برای غلبه بر این بیماری افزایش اطلاعات درمورد آن می‌تواند مفید باشد.
حتما باید بدانید که چه زمانی با پزشکتان تماس ‏بگیرید، چگونه بر سلامت فرزندتان و شرایط خودتان کنترل و نظارت داشته باشید و سپس به کاری مشغول شوید و با انجام آن ‏زمانتان را پر کنید تا دیگر وقت خود را صرف فکر کردن و نگرانی درمورد این مسئله نکنید‎.‎

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.