پره اکلامپسی چیست؛ علت، علایم و راه‌های درمان آن

تالیف و ترجمه: دکتر نگین پرویز
پره اکلامپسی یکی از عوارض بارداری است که موجب فشار خون بالا‎ ‎و آسیب رسیدن به اندام‌های ‏بدن (معمولا کبد و کلیه‌ها) می‌شود. معمولا پره اکلامپسی پس از هفته‌ بیستم بارداری‎ ‎در زنانی بروز ‏می‌کند که پیش از آن فشار خون‎ ‎آنها طبیعی بوده است. عدم درمان پره اکلامپسی در بارداری ‏می‌تواند منجربه عوارض خطرناک و حتی مرگبار برای مادر و کودک شود‎.‎
موثرترین راه درمان پره اکلامپسی زایمان‎ ‎است. البته پس از زایمان نیز ممکن است مدتی طول بکشد ‏تا حال مادر بهتر شود. اگر ابتلای مادر به پره اکلامپسی در اوایل دوران بارداری تشخیص داده شود و ‏زایمان امکان‌پذیر نباشد، مادر و پزشک با شرایط بسیار دشواری روبه‌رو خواهند شد. زیرا جنین برای ‏رشد به زمان بیشتری نیاز دارد و از سوی دیگر نیز نباید مادر و نوزاد را درمعرض خطر عوارض جدی ‏قرار داد. ‏

علایم پره اکلامپسی   ‏

‏ کنترل فشار خون بخش مهمی از مراقبت‌های پیش از زایمان است؛ زیرا معمولا نخستین نشانه‌ پره ‏اکلامپسی بالا رفتن فشارخون است. فشار خون‎ ‎‏140 روی 90 میلی‌متر جیوه‎ ‎یا بالاتر از آن که در ۲ ‏زمان متفاوت (که دست‌کم ۴ ساعت با هم فاصله دارند) ثبت شود، غیرطبیعی است‎.‎
سایر علایم و نشانه‌های پره اکلامپسی شامل موارد زیر است‎:‎
• وجود پروتئین بیش ‌از حد در ادرار: پروتئینوری، یا نشانه‌های دیگر مشکلات کلیوی؛
• سردرد؛
• بروز تغییراتی در بینانی شامل از دست دادن موقت بینایی، تاری دید یا حساسیت به نور؛
• درد در قسمت بالای شکم، معمولا سمت راستِ زیر دنده‌ها؛
• حالت تهوع‎ ‎یا استفراغ؛
• کاهش تولید ادرار؛
• کاهش پلاکت‌های خون (ترومبوسیتوپنی)؛
• اختلال در عملکرد کبد؛
• تنگی نفس‎ ‎ناشی ‌از وجود مایع در ریه‌ها‎.‎
افزایش ناگهانی وزن و تورم‎ ‎‏(ادِم):‏‎ ‎به ‌ویژه در صورت و دست‌ها نیز می‌تواند همراه‌ با پره اکلامپسی رخ ‏دهد. ولی این نشانه در بسیاری از بارداری‌های طبیعی نیز مشاهده می‌شود و بروز آن به ‌تنهایی ‏نمی‌تواند دلیل ابتلای مادر به پره اکلامپسی باشد‎.‎

علل پره اکلامپسی

‏ متخصصان عقیده دارند که پره اکلامپسی در جفت (ارگانی که جنین را درطول دوران بارداری تغذیه ‏می‌کند) شروع می‌شود. در اوایل دوران بارداری، رگ‌های خونی جدیدی ایجاد شده و تکامل می‌یابند ‏تا به‌طور موثر خون را به جفت برسانند. در زنان مبتلا به پره اکلامپسی، این رگ‌های خونی به ‏‏‌درستی رشد یا عمل نمی‌کنند. رگ‌های خونی در این زنان باریک‌تر از رگ‌های خونی طبیعی است و ‏به شکل متفاوتی به سیگنال‌های هورمونی واکنش نشان می‌دهند، در نتیجه موجب کاهش میزان ‏خونی می‌شود که در این رگ‌ها جریان می‌یابد‎.‎
علت‌های رشد غیرطبیعی این رگ‌ها یکی از موارد زیر است‎:‎
• نبود جریان کافی خون به رحم؛
• آسیب به رگ‌های خونی؛
• وجود مشکلی در سیستم ایمنی بدن؛
• وجود ژن‌های خاص‎.‎

عوامل خطر پره اکلامپسی در بارداری

• سابقه‌ی پره اکلامپسی: وجود سابقه‌ شخصی یا خانوادگیِ ابتلا به پره اکلامپسی، به‌ طور ‏چشمگیری خطر بروز آن را افزایش می‌دهد‎.‎
• فشار خون مزمن: اگر مادر پیش از بارداری به فشار خون مزمن مبتلا باشد، احتمال ابتلای او ‏به پره اکلامپسی نیز بالاتر خواهد بود‎.‎
• بارداری اول: خطر ابتلابه پره اکلامپسی در نخستین بارداری بالاتر است‎.‎
• سن: خطر ابتلابه پره اکلامپسی در زنان باردار بسیار جوان و هم چنین زنان باردار بالای ۴۰ ‏سال بیشتر است‎.‎
• نژاد: خطر ابتلا به پره اکلامپسی در زنان سیاه‌پوست از زنان سفیدپوست یا زنان آسیایی و ‏اسپانیایی بیشتر است‎.‎
• چاقی: خطر پره اکلامپسی در زنان چاق بیشتر است‎.‎

• بارداری با بیش از یک جنین: پره اکلامپسی در زنانی که دوقلو، سه‌قلو یا چندقلو باردار ‏هستند، شایع‌تر است‎.‎

• فاصله‌ زمانی میان بارداری‌ها: اگر فاصله میان بارداری‌ها کمتر از ۲ سال یا بیشتر از ۱۰ سال ‏باشد، موجب افزایش خطر پره اکلامپسی می‌شود‎.‎
• سابقه‌ مشکلات خاص: وجود مشکلات خاصی پیش از بارداری (مانند فشار خون مزمن، ‏میگرن، دیابت نوع ۱‏‎ ‎یا دیابت نوع ۲، بیماری های کلیوی، تشکیل لخته‌ خون‎ ‎یا لوپوس‎) ‎موجب افزایش خطر ابتلابه پره اکلامپسی می‌شود‎.‎
•  لقاح آزمایشگاهی: اگر مادر ازطریق لقاح آزمایشگاهی باردار شده باشد، خطر پره اکلامپسی ‏افزایش می‌یابد‎.‎

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.