اختلال نقص توجه و بیش فعالی (‏‎ ADHD‏) و را ه های کنترل آن

تقریبا از هر 10 کودک، یک نفر مبتلا به ‏ADHD‏ است. اختلال نقص توجه و بیش فعالی یا همان ‏ADHD‏ یکی از شایع ترین ‏اختلالات تکاملی عصبی در دوران کودکی است که می تواند باعث رفتارهای غیر طبیعی شود.
این بیماری اولین بار در کودکی ‏تشخیص داده می شود و اغلب تا بزرگسالی ادامه دارد. کودکان مبتلا به بیش فعالی ممکن است در توجه یا کنترل رفتارهای ‏تکانشی مشکل داشته باشند (ممکن است بدون فکر به نتیجه یا عواقب کار دست به کاری بزنند) یا بیش از حد فعال باشند.‏
طبیعی است که کودکان برای یک بار یا به تعداد محدود یا در یک شرایط خاص در تمرکز و رفتار مشکل داشته باشند، اما ‏کودکان مبتلا به بیش فعالی همراه با این رفتار و اختلال رشد می کنند و روزانه آن
را تجربه می کنند.
در حقیقت این علایم می ‏تواند تداوم داشته باشد، وخیم تر شود و می تواند در مدرسه، خانه یا رابطه با دوستان مشکل ایجاد کند.‏
کودک مبتلا به ‏ADHD‏ ممکن است:‏
• مدام خیال پردازی کند؛
• موضوعات زیادی را فراموش کند؛
• مدام به خود بپیچد یا بی قرار باشد؛ ‏
• زیاد حرف بزند؛ ‏
• اشتباهات سهل انگارانه انجام دهد یا ریسک های خطرناک کند؛
• نتواند در مقابل وسوسه مقاومت کند؛ ‏
• به سختی با دیگران کنار بیاید.‏

انواع اختلال بیش فعالی

سه نوع مختلف از این اختلال وجود دارد. بسته به نوع و شدت علایم به صورت زیر تقسیم بندی می شود:‏
‏1.‏ غالبا بی توجه: معمولا تمرکز بر یک کار در این افراد دشوار است و نمی توانند کار ها را سازمان دهی کنند. به جزئیات ‏توجه نمی کنند و به راحتی حواسشان پرت می شود. برای فرد دشوار است که کاری را سازماندهی کرده و یا به پایان ‏برساند، به جزئیات توجه کند، یا دستورالعمل ها و مکالمات را دنبال کند. ممکن است فرد به راحتی جزئیات کارهای ‏روزمره را فراموش می کند.‏
2.‏ غالبا بیش فعال:  فرد مدام تکان می خورد و زیاد صحبت می کند. نشستن برای مدت طولانی برای این فرد دشوار است. ‏کودک ممکن است دائما بدود یا بپرد. فرد احساس بی قراری می کند. در زمان های نامناسب صحبت می کند. برای این ‏شخص سخت است که منتظر نوبت خود بماند یا به راهنمایی ها  گوش دهد. ‏
3.‏ ترکیبی: علایم دو نوع فوق به طور مساوی در فرد وجود دارد.‏

علت اختلال بیش فعالی

علت این اختلال ناشناخته است، اما تحقیقات اخیر نشان داده است که کاهش دوپامین عاملی در بروز ‏ADHD‏ است.
دوپامین یک ‏ماده شیمیایی در مغز است که به انتقال سیگنال ها از یک عصب به عصب دیگر کمک می کند و در ایجاد پاسخ و تمرکز نقش ‏مهمی دارد. علاوه بر آن ژنتیک می تواند نقش مهمی داشته باشد. علاوه بر ژنتیک، دانشمندان در حال بررسی سایر علل احتمالی ‏هستند از جمله:‏
• آسیب مغزی؛
• قرار گرفتن در معرض محیط خطرناک (به عنوان مثال هوای سرب دار) در دوران بارداری؛
• مصرف الکل و دخانیات در دوران بارداری؛
• زایمان زودرس؛
• کمبود وزن هنگام تولد.‏
هم چنین خوردن بیش از حد قند، تماشای زیاد تلویزیون یا عوامل اجتماعی و محیطی مانند فقر یا هرج و مرج خانوادگی ممکن ‏است علایم را تشدید کند. اما شواهد به اندازه کافی اثبات شده نیستند.‏
اثراتی که ‏ADHD‏ می تواند روی زندگی آینده کودک داشته باشد، شامل موارد زیر است:‏
‏1-‏ کاهش کارایی فرد در انجام فعالیت هایی مانند فعالیت مدرسه؛
‏2-‏ بیکاری و مشکلات مالی در بزرگسالی؛
‏3-‏ سو مصرف الکل یا مواد مخدر؛
‏4-‏ کاهش سلامت جسمی؛
‏5-‏ روابط ناپایدار؛
‏6-‏ تصویر ضعیف از خود؛
‏7-‏ میل به خودکشی.‏
این اختلال می تواند اغلب با بیماری های دیگر همراه باشد که باعث پیچیدگی درمان می شود. ازجمله:‏
1-‏ افسردگی
‏2-‏ اضطراب
‏3-‏ بیماری دو قطبی

تشخیص

تصمیم گیری در مورد کودک مبتلا به ‏ADHD‏ روندی است که طی چندین مرحله انجام می شود. هیچ آزمایش واحدی برای ‏تشخیص ‏ADHD‏ وجود ندارد و بسیاری از مشکلات دیگر مانند اضطراب، افسردگی، مشکلات خواب و انواع خاصی از اختلالات ‏یادگیری می توانند علایم مشابهی داشته باشند.
تشخیص ‏ADHD‏ معمولاً شامل چک لیست هایی برای رتبه بندی علایم ‏ADHD‏ و گرفتن شرح حال کودک از والدین، معلمان و گاهی اوقات خود کودک است.‏

درمان ‏

پزشک با خانواده صحبت می کند.‏
در بیشتر موارد،  درمان ‏ADHD‏ بهتر است ترکیبی از رفتار درمانی و دارو درمانی باشد. برای کودکان مبتلا به ‏ADHD‏ در سن ‏پیش دبستانی (5 تا 6 سال)، رفتار درمانی به ویژه آموزش والدین، به عنوان اولین خط درمان قبل از دارو درمانی توصیه می شود. ‏برنامه های درمانی خوب شامل نظارت دقیق، پیگیری و ایجاد تغییرات مناسب در طول مسیر درمان خواهند بود.‏

مدیریت علایم ‏

• سلامتی برای همه کودکان مهم است و به ویژه برای کودکان مبتلا به ‏ADHD‏ می تواند مهم تر نیز باشد. علاوه بر رفتار ‏درمانی و دارو درمانی، داشتن یک سبک زندگی سالم می تواند کودک را برای مقابله با علایم ‏ADHD‏ آماده کند.‏
‏ ازجمله: ‏
 عادات غذایی سالم مانند خوردن مقدار کافی میوه، سبزیجات و غلات سبوس دار و انتخاب منابع ‏پروتئین بدون چربی؛
 داشتن فعالیت های بدنی روزانه بر اساس سن؛
 محدود کردن میزان مشاهده صفحه نمایش روزانه اعم از تلویزیون، رایانه، تلفن و سایر وسایل ‏الکترونیکی؛
 خواب به میزان کافی بر اساس سن. ‏
در کنار این موارد گاهی نیاز است بر اساس نوع تشخیص پزشک، دارو درمانی برای این دسته از افراد آغاز شود. انتخاب نوع دارو، ‏مدت زمان مصرف دارو و مقدار مصرف دارو بر حسب سن، شدت علایم، وزن و نوع علایم بسیار مهم است و می تواند نتیجه ‏درمانی مطلوب را ایجاد نماید. ‏

درمان دارویی

معمولا تمام پزشکان با توجه به ارزیابی مزایا و معایب دارو بهترین انتخاب را برای بیماران انجام می دهند. ‏
داروها در این بیماران معمولا به دو دسته تقسیم می شوند:‏
1-‏ داروهای محرک : ‏که باعث تقویت و متعادل سازی سطح نوروترانسمیترهای مغزی می شوند. مانند آمفتامین ها و مشتقات آنها.‏
‏2-‏ در کنار داروها دسته اول داروهای دیگری مانند غیر محرک ها و داروهای ضد افسردگی می تواند برای بیماران تجویز ‏شود. داروهای ضد افسردگی اثر آهسته تری نسبت به محرک ها دارند، اما مشکلات جسمی کم تر نیز برای بیماران ایجاد ‏می کنند. ‏

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.