چرا همیشه خسته ام؟

 
 


همه ما عادت داریم از خستگی ناشی از زندگی پرمشغله، گلایه کنیم. در اغلب مواقع حق با ماست. اما اگر همیشه احساس خستگی می‌کنید یا همیشه از خودتان سوال می‌کنید که "چرا اینقدر خسته‌ام؟" نباید به آن بی‌توجه باشید.

2 تا 3 هفته به خودتان فرصت بدهید و تغییراتی در سبک زندگی‌تان ایجاد کنید. بیشتر استراحت کنید، ارتباطات اجتماعی خود را افزایش دهید، بیشتر غذاهای سالم بخورید، مایعات بیشتری بنوشید، مولتی‌ویتامین مصرف کنید و مصرف کافئین را کاهش دهید.
در صورتی که با وجود اِعمال این تغییرات، همچنان خسته‌اید، لازم است به پزشک مراجعه کنید. چرا که خستگی مفرط می‌تواند علامت یک بیماری باشد.

در ادامه با 7 بیماری که ممکن است علت احساس خستگی باشد آشنا می‌شوید:

1- کم خونی

کم‌خونی، عبارت است از کمبود گلبول‌های قرمز خون که اکسیژن را از شش‌ها به سلول‌ها و بافت‌های بدن می‌رساند. کم‌خونی می‌تواند ناشی از کمبود آهن یا ویتامین‌ها، از دست دادن خون، خونریزی داخلی یا بیماری‌های مزمن مانند آرتریت روماتوئید، سرطان یا نارسایی کلیه باشد. 

زنان در سنین باروری به دلیل از دست دادن خون در دوران قاعدگی و افزایش نیاز به آهن در طول دوران بارداری و شیردهی بیشتر در معرض کم‌خونی قرار دارند.

علایم 

احساس خستگی دایمی، ضعف شدید، دشواری در خوابیدن، کاهش تمرکز، ضربان‌قلب سریع، درد قفسه‌سینه و سردرد علایم کم‌خونی هستند. حتی انجام تمرینات ساده ورزشی مانند بالا رفتن از پله‌ها یا پیاده‌روی در مسافت‌های کوتاه نیز می‌تواند موجب خستگی شود.


 
آزمایش های تشخیصی

با آزمایش کامل خون(CBC) و انجام معاینه فیزیکی می‌توان کم‌خونی را ارزیابی کرد. 


2- اختلالات تیروئید

وقتی عملکرد غده تیروئید مختل شود، با فعالیت‌های معمول روزانه خسته می‌شوید. غده تیروئید در جلوی گردن قرار دارد و هورمون‌هایی تولید می‌کند که سوخت‌و‌ساز بدن را کنترل می‌‌کنند. ترشح بیش از حد هورمون تیروئید، با افزایش سوخت‌و‌ساز و ترشح کم این هورمون با کاهش سوخت‌و‌ساز بدن همراه است.

علایم 

علائم پرکاری تیروئید عبارتند از خستگی عضلانی و ضعف، بخصوص در عضلات ران‌ها، کاهش وزن بدون دلیل، احساس گرما در همه اوقات، افزایش ضربان قلب، طولانی شدن سیکل‌های قاعدگی و کاهش میزان خونریزی قاعدگی و همچنین احساس تشنگی. 
این بیماری در زنان 20 تا 30 ساله شیوع بیشتری دارد، اما در زنان یا مردان مسن‌تر نیز مشاهده می‌شود. 

علایم کم‌کاری تیروئید عبارتند از خستگی، عدم تمرکز، دردهای عضلانی، افزایش وزن به دلیل احتباس آب در بدن، احساس سرما (حتی در هوای گرم)، خونریزی های قاعدگی شدید، کوتاه شدن سیکل‌های قاعدگی و یبوست. کم‌کاری تیروئید، در زنان بالای 50 سال شایع تر است. در واقع حدود 10 درصد از زنان بالای 50 سال، کم‌کاری تیروئید را تجربه می‌کنند.

آزمایش‌های تشخیصی

اختلالات تیروئید با انجام آزمایش خون تشخیص داده می‌شوند. بنابراین تمام افرادی که از خستگی یا ضعف عضلات شکایت دارند، لازم است آزمایش خون انجام دهند.

3- دیابت

قند‌خون که گلوکز نامیده می‌شود، سوخت لازم برای انجام فعالیت‌های بدن را تامین می‌کند. بدن افرادی که به دیابت نوع 2 مبتلا هستند، قادر نیست به درستی از گلوکز استفاده کند و گلوکز وارد سلول‌ها نشده و در داخل خون باقی می‌ماند. بنابراین افراد مبتلا به دیابت معمولا از احساس خستگی به عنوان یکی از اولین علایم بیماری یاد می کنند.

علایم 

به غیر از داشتن احساس خستگی در تمام اوقات، علایم دیگر مانند تشنگی بیش از حد، تکرر ادرار، گرسنگی، کاهش وزن، تحریک‌پذیری، عفونت‌های قارچی و تاری‌دید نیز از جمله علایم دیابت محسوب می‌شوند.

آزمایش‌های تشخیصی

دو نوع آزمایش اصلی برای دیابت وجود دارند. آزمایش قندخون به صورت ناشتا که بسیار معمول است و می تواند میزان گلوکز‌خون را در حالتی که به مدت 8 ساعت ناشتا باشید، اندازه‌گیری ‌کند.

آزمایش دوم آزمایش تحمل گلوکز است که خون دو‌مرتبه تحت آزمایش قرار می‌گیرد: یک بار قبل از نوشیدن شربت گلوکز و بار دوم 2 ساعت پس از نوشیدن آن.

4- افسردگی

بیماری افسردگی، نحوه خوابیدن، غذا خوردن و احساسات شما در مورد خودتان و دیگران را تحت تاثیر قرار می‌دهد. اگر افسردگی درمان نشود ممکن است علایم آن برای هفته‌ها، ماه‌ها یا حتی سال‌ها ادامه پیدا کند.

علایم

خستگی یا کاهش انرژی، بی‌خوابی یا خواب بیش از حد، احساس غمگین بودن، اضطراب یا احساس خالی‌بودن همیشگی، کاهش اشتها و کم‌شدن وزن، افزایش اشتها و افزایش وزن، از دست دادن علاقه یا لذت بردن از فعالیت‌هایی که قبلا از انجام آنها لذت می‌بردید، بیقراری یا حساسیت زیاد، علایم فیزیکی ماندگار که به درمان پاسخ نمی‌دهند، مانند: سردرد، درد مزمن، یبوست و سایر اختلالات گوارشی، عدم تمرکز، مشکلات حافظه یا دشواری در تصمیم‌گیری، احساس گناه، ناامیدی یا بی‌ارزش بودن، فکر کردن در مورد مرگ یا خودکشی، از جمله علایم افسردگی محسوب می‌شوند.

آزمایش‌های تشخیصی

آزمایش‌خون برای تشخیص افسردگی کاربرد ندارد، اما معمولا پزشک با پرسیدن چندین سوال، این مشکل را تشخیص می‌دهد. در صورتی که از میان علایم فوق، 5 مورد یا تعداد بیشتری از آنها را به مدت بیشتر از 2 هفته تجربه کردید و یا اگر این علایم در زندگی شما اختلال ایجاد کردند، به پزشک یا متخصص اعصاب مراجعه کنید.

5- آرتریت روماتوئید

این بیماری خودایمنی، همیشه به راحتی تشخیص داده نمی‌شود، اما راه‌های ساده‌ای برای تشخیص آن وجود دارد. آرتریت روماتوئید، زمانی اتفاق می‌افتد که سیستم ایمنی بدن برعلیه خود فعال شود و به بافت‌های سالم مفاصل حمله کند و گاهی اوقات این مساله می‌تواند آسیب‌های جبران‌ناپذیری به استخوان‌ها و غضروف‌ها وارد کند.

علایم 

بسیاری از علایم مانند خستگی، کمبود انرژی، از دست دادن اشتها و درد مفاصل، ممکن است با علایم بیماری‌های دیگر مانند فیبرومیالژیا و لوپوس مشترک باشند. همچنین شیوع کم‌خونی و اختلالات تیروئید که باعث ایجاد احساس خستگی می‌شوند، در افرادی که به آرتریت روماتوئید مبتلا هستند بیشتر است.


روماتولوژیست‌ها در تشخیص آرتریت روماتوئید، دنبال موارد زیر می‌گردند: 

- احساس سفت شدن مفاصل و اطراف آنها در صبح که حداقل یک ساعت به طول بیانجامد.
- درگیری و التهاب همزمان حداقل 3 مفصل که حداقل یکی از آنها در ناحیه مچ دست و انگشتان آن باشد.
- درگیری همزمان مفصل‌های متقارن در هر دو سمت بدن
- ایجاد توده‌ای از بافت در زیر پوست 
- فرسایش استخوانی در مچ و مفاصل دست که معمولا با عکس رادیوگرافی تشخیص داده می‌شود.

آزمایش‌های تشخیصی

با انجام معاینه فیزیکی توسط روماتولوژیست، شواهد ارزشمندی در مورد بیماری فراهم می‌شود. همچنین برای تشخیص آرتریت روماتوئید، انجام آزمایش خون، بررسی وجود فاکتور روماتوئید (آنتی‌بادی که در صورت ابتلا به آرتریت روماتوئید در خون یافت می‌شود) موثر خواهد بود. نتیجه آزمایش فاکتور روماتوئید برای حدود 80 درصد افرادی که به آرتریت روماتوئید مبتلا هستند، مثبت می‌شود. البته نتیجه این آزمایش قطعی نیست.

6- سندرم خستگی مزمن

سندرم خستگی مزمن نام بیماری است که در آن فرد به صورت ناگهانی دچار خستگی شدید می‌شود. افرادی که از سندرم خستگی مزمن رنج می‌برند، احساس می‌کنند برای انجام فعالیت‌های عادی روزمره خسته هستند و حتی با یک فعالیت مختصر نیز خسته می‌شوند.

علایم 

به جز خستگی، سایر علایم سندرم خستگی مزمن عبارتند از سردرد، درد عضلات و مفاصل، ضعف، حساس شدن گره‌های لنفاوی و ناتوانی در تمرکز. البته سندرم خستگی مزمن، همچنان مساله گیج کننده‌ایست، چرا‌که دلیل شناخته‌شده و مشخصی برای آن پیدا نشده‌است.

 
آزمایش‌های تشخیصی

آزمایش خاصی برای تشخیص خستگی مزمن وجود ندارد. اما قبل از تشخیص خستگی مزمن، پزشک باید احتمال بیماری‌های دیگر مانند لوپوس و مولتیپل اسکلروزیس که علایمی شبیه خستگی مزمن دارند را رد کند. 
 
 
7- آپنه خواب

اگر هنگام بیدار شدن از خواب (بدون در نظر گرفتن اینکه چه مقدار استراحت کرده‌اید) همچنان خسته هستید، ممکن است دچار آپنه خواب باشید. آپنه خواب یا وقفه تنفسی در خواب، اختلال تنفسی است که در هنگام خواب ایجاد می‌شود. آپنه انسدادی حین خواب، از جمله انواع شایع این اختلال است. در آپنه انسدادی حین خواب، مجاری تنفسی فوقانی، برای چند ثانیه مسدود می‌شود و این امر باعث می‌شود مغزتان هوشیار شده و از خواب بیدار شوید تا مجددا بتوانید نفس بکشید. فردی که دچار آپنه انسدادی حین خواب است، ممکن است تنفسش در خواب، صدها بار متوقف شود. 

علایم 

آپنه خواب، معمولا با خرناس کشیدن در خواب و احساس خستگی در روز بعد مشخص می‌شود. از آنجا که آپنه خواب می‌تواند منجر به بیماری‌های قلبی، فشارخون بالا و سکته مغزی شود، حتما فردی که این علایم را دارد باید به پزشک مراجعه کند.
 

آزمایش‌های تشخیصی

 آزمایش اختلال‌خواب به این صورت است که باید یک شب را در کلینیک خواب سپری کنید. در آنجا تحت آزمایش پُلی سومنوگرافی قرار می‌گیرید. این آزمایش بدون درد است و الگوی خواب، تغییرات تنفسی و فعالیت‌های مغز شما حین خواب را مورد آزمایش قرار می‌دهد.
 
  
UP