سرطان تخمدان چیست؟


سرطان تخمدان زمانی اتفاق می افتد که سلول های غیر طبیعی در تخمدان شروع به تکثیر غیر قابل کنترل ‏کرده و باعث به وجود آمدن تومور می شوند. این تومور اگر تحت درمان قرار نگیرد، سایر قسمت های بدن را ‏نیز درگیر می کندکه به این حالت سرطان تخمدان متاستاتیک گفته می شود. ‏
 
تخمدان ها دو غده تولید مثل زنانه هستند که سلول های تخمک را تولید می کنند. همچنین، هورمون های ‏استروژن و پروژسترون نیز توسط تخمدان ها تولید می شود.‏
اگرچه سرطان تخمدان اغلب دارای علایم هشدار دهنده است، اما علایم اولیه مبهم بوده و می تواند به راحتی ‏نادیده گرفته شوند. ‏

علایم اولیه سرطان تخمدان ‏

ممکن است خیلی راحت از علایم سرطان تخمدان غافل شد، چرا که علایم اولیه آن شبیه به بیماری های ‏شایع و زودگذر دیگری است. ‏


علایم اولیه شامل موارد زیر است:‏

‏•‏ نفخ، فشار و درد شکم
‏•‏ ‏ احساس پر بودن غیر طبیعی معده بعد از خوردن غذا
‏•‏ مشکل در غذا خوردن
‏•‏ افزایش ادرار
‏•‏ افزایش نیاز به دفع ادرار


دیگر علایم سرطان تخمدان عبارت است از:

‏•‏ خستگی
‏•‏ سوء هاضمه
‏•‏ سوزش سردل
‏•‏ یبوست
‏•‏ کمردرد
‏•‏ قاعدگی نا منظم
‏•‏ مقاربت دردناک
‏•‏ درماتومیوزیت (یک بیماری التهابی نادر که می تواند باعث بثورات پوستی، ضعف و التهاب عضلات ‏شود)‏


علایم فوق ممکن است به دلایل متعددی رخ دهند و صرفا به علت سرطان تخمدان بروز نمی کنند.

 بسیاری ‏از زنان گاهی یک یا چند یک از علایم فوق را تجربه می کنند. این علایم اغلب موقت هستند  و در اکثر ‏مواقع به درمان های ساده پاسخ می دهند.

اگر علت بروز علایم سرطان تخمدان باشد، علایم ادامه خواهد ‏داشت و در اغلب موارد، با رشد تومور علایم شدید تر می شوند. ‏

‏ اگر برای مدت طولانی، یکی یا چند علامت فوق را دارید و یا اینکه علایم جدید و غیر معمولی پیدا کردید ‏حتما به پزشک مراجعه کنید.‏

انواع سرطان تخمدان

تخمدان ها از سه نوع سلول تشکیل شده اند که هرکدام می تواند منجر به یک نوع سرطان شود.‏

‏•‏ تومورهای اپیتلیال در بافت دیواره بیرونی تخمدان ها به وجود می آید که حدود 90 درصد سرطان ‏های تخمدان از این نوع هستند.‏

‏•‏ تومورهای استروما در سلول های تولیدکننده هورمون ایجاد می شوند که 7 درصد از سرطان های ‏تخمدان از این نوع هستند.‏

‏•‏ تومور سلول های ژرمینال در سلول های تولیدکننده تخمک ایجاد می شوند که این نوع از سرطان ‏نادر است.‏

کیست تخمدان

کیست تخمدان تجمعی از مایعات و هوا است که در داخل و یا سطح تخمدان به وجود می آید‎.‎‏ اکثر کیست ‏ها به طور طبیعی در زمان تخمک گذاری به وجود می آیند. این کیست ها اغلب باعث بروز علایم خفیفی ‏مثل نفخ شده و بدون درمان خاصی هم از بین می روند.‏

اکثر کیست های تخمدان سرطانی نیستند و به آن ها کیست خوش خیم گفته می شود. اگرچه، تعداد کمی ‏هم می تواند سرطانی باشند.‏

زمانی وجود کیست ها نگران کننده می شود که در حال تخمک گذاری نباشید. تخمک گذاری در زنان بعد از ‏یائسگی متوقف می شود. اگر کیست تخمدان بعد از یائسگی به وجود آید، پزشک برای بررسی بیشتر آزمایش ‏های بیشتری انجام می دهد تا علت به وجود آمدن کیست ها، به خصوص اگر بزرگ باشند و بعد از چند ماه از ‏بین نروند را پیدا کند.‏

عوامل خطرزای سرطان تخمدان

علت اصلی سرطان تخمدان نامشخص است. عوامل زیر می تواند خطر ابتلا را افزایش دهند: ‏

‏•‏ سابقه خانوادگی سرطان تخمدان
‏•‏ جهش ژنتیکی ژن های مرتبط با سرطان تخمدان همانند ‏BRCA1‎‏ یا ‏BRCA2‎
‏•‏ سابقه سرطان سینه، رحم یا روده بزرگ
‏•‏ چاقی
‏•‏ سابقه استفاده از برخی داروهای باروری یا هورمون درمانی
‏•‏ عدم بارداری
‏•‏ آندومتریوز
‏•‏ سن بالا؛ در اکثر موارد سرطان تخمدان بعد از یائسگی به وجود می آید.‏

ممکن است بدون داشتن عوامل خطر هم شخص به سرطان تخمدان مبتلا شود. همچنین، داشتن هریک از ‏عوامل خطر ذکر شده لزوما به معنی ابتلا به سرطان تخمدان نیست.‏

نحوه تشخیص سرطان تخمدان چگونه است؟
اگر پزشک این نوع از سرطان را در مراحل اولیه تشخیص دهد، درمان آن بسیار راحت تر خواهد بود. اگرچه ‏تشخیص این بیماری کار ساده ای نیست.‏

تخمدان ها در داخل حفره شکمی قرار دارند، بنابراین بعید است که وجود تومور را احساس کنید. از طرفی ‏غربالگری تشخیصی معمول برای سرطان تخمدان در دسترس نیست. به همین دلیل بسیار مهم است که ‏علایم غیر معمول یا مداوم را به پزشک گزارش دهید.‏

اگر پزشک شما نگران سرطان تخمدان است، احتمالاً معاینه لگنی را توصیه می کند. انجام معاینه لگنی می ‏تواند به پزشک شما کمک کند تا همه چیز را بررسی کند.‏


همچنین، پزشک ممکن است آزمایش های زیر را نیز انجام دهد:‏

‏•‏ سونوگرافی ترانس واژینال
‏•‏ سی تی اسکن شکمی و لگنی
‏•‏ آزمایش خون جهت اندازه گیری سطح آنتی ژن های سرطانی
‏•‏ بیوپسی


مراحل سرطان تخمدان ‏

بر اساس میزان گسترش سرطان، پزشک می تواند تشخیص دهد که بیمار در کدام مرحله قرار دارد. چهار ‏مرحله وجود دارد و هر مرحله شامل چند مرحله دیگر است. ‏

مرحله 1 ‏

مرحله اول سرطان تخمدان از سه زیر مرحله تشکیل شده است:‏

‏•‏ مرحله ‏‎1.a‏ در این مرحله سرطان محدود به یک تخمدان است.‏
‏•‏ مرحله ‏‎1.b‏ در این مرحله سرطان  هر دو تخمدان را درگیر می کند.‏
‏•‏ مرحله ‏‎1.c‏ در این مرحله سلول های سرطانی در خارج از تخمدان ها هم وجود دارند.‏

‏   مرحله 2‏

در مرحله دو، تومور سایر قسمت های لگن را نیز درگیر کرده است.‏
 
 
‏ مرحله 3 ‏

در این مرحله سرطان به خارج از حفره لگنی یعنی حفره ی شکمی، سیستم لنفاوی، حفره شکمی و قسمت ‏بیرونی کبد و طحال نفوذ کرده است.‏


مرحله 4‏

در مرحله 4 ، سرطان متاستاز پیدا کرده و خارج از حفره ی لگنی، حفره ی شکمی و سیستم لنفاوی آن و ‏حتی کبد و ریه ها را نیز درگیر کرده است.‏


درمان سرطان تخمدان

درمان بسته به این موضوع است که سرطان تا چه حد پیشرفت کرده باشد متفاوت است. این درمان ممکن ‏است شامل دو یا چند مورد از موارد زیر باشد:‏

‏•‏ شیمی درمانی
‏•‏ پرتو درمانی
‏•‏ درمان هدفمند
‏•‏ ‏ هورمون درمانی
‏•‏ عمل جراحی

جراحی، درمان اصلی سرطان تخمدان است. ‏

هدف از جراحی، برداشتن تومور است. هیسترکتومی یا برداشتن کامل یا بخشی از رحم، اغلب ضروری است. ‏ممکن است پزشک توصیه کند تا هر دو تخمدان، لوله فالوپ، غدد لنفاوی مجاور و بافت لگنی درگیر نیز ‏برداشته شود.‏


آیا می توان از بروز سرطان تخمدان پیشگیری کرد؟

هنور هیچ راه اثبات شده ای برای حذف خطر ابتلا به سرطان تخمدان پیدا نشده است. با این وجود، روش ‏هایی برای کاهش خطر ابتلا وجود دارد. ‏

عواملی که نشان داده شده می توانند میزان خطر ابتلا به سرطان تخمدان را کاهش دهند عبارتند از:‏
• مصرف قرص های خوراکی ضد بارداری
• شیردهی
• بارداری
• جراحی روی اندام های تولید مثل ( مانند بستن لوله یا هیسترکتومی) ‏


نرخ بقا

نرخ بقا درصد زنانی است که در یک مرحله خاص از بیماری می توانند تعداد سال های معینی را زندگی کنند.‏

برای مثال، نرخ بقا پنج ساله درصد بیمارانی است که بیماری در آن ها در مرحله خاصی تشخیص داده شده و ‏بعد از تشخیص پزشک حداقل پنج سال زندگی کرده اند. ‏


سرطان تخمدان اپیتلیال شایع ترین نوع سرطان تخمدان است. انجمن سرطان آمریکا میزان بقای نسبی این ‏نوع از سرطان تخمدان را به شرح زیر اعلام کرده است: ‏

مرحله اول: 71 درصد
مرحله دوم: 61 درصد
مرحله سوم: 28 درصد
مرحله چهارم: 19 درصد ‏

زمانی که سرطان در مراحل ابتدایی تشخیص و درمان شود، میزان بقا بیش از 90 درصد خواهد بود. ‏


چشم انداز بیمار ‏

چشم انداز شما به عوامل مختلفی از جمله مرحله سرطان در هنگام تشخیص، وضعیت سلامت کلی و میزان ‏پاسخ بدن شما به درمان بستگی دارد. هر سرطان منحصر به فرد است، اما مرحله سرطان مهم ترین شاخص ‏برای تعیین چشم انداز است.‏


 
UP