مصرف صحیح آنتی بیوتیک ها

 
داروهای آنتی بیوتیک که در جامعه ما تحت عنوان اشتباه "چرک خشک کن" شناخته می شوند، در ‏واقع دسته  دارویی مهمی هستند که علیه عفونت های باکتریایی در بدن مبارزه می کنند و یا باکتریها را از ‏بین می برند و یا از رشد و تکثیرشان در بدن جلوگیری می کنند.‏

هر داروی آنتی بیوتیک بر طیف خاصی از باکتری¬ ها مؤثر است و ممکن است یک آنتی بیوتیک بر عفونت ‏باکتری دیگر بی¬ فایده باشد.‏

آنتی بیوتیک ها بر عفونت های ویروسی بی تأثیر هستند و منجر به بهبود نمی شوند؛ به همین دلیل است که  ‏هنگامی که سرما می خوریم به هر میزان نیز آنتی بیوتیک یا به اصطلاح "چرک خشک کن" مصرف کنیم، باز ‏هم بهتر نمی شویم. کار اشتباه ما این است که دائم از آنتی بیوتیک های متنوع استفاده کنیم.‏


تشخیص این که عفونت ویروسی است یا باکتریایی تنها بر عهده پزشک است.

برخی علایم و شاخص ها وجود ‏دارد که به پزشک در تشخیص کمک می کند که متناسب با آن داروی مناسب را تجویز کند و یا حتی هیچ ‏دارویی تجویز نکند و تنها به شما توصیه کند مراقبت خاصی انجام دهید، استراحت کنید و غذای کافی ‏مصرف کنید.  ‏


هر زمان که یک داروی آنتی بیوتیک را با تشخیص خودمان یا افراد غیرپزشک مصرف کنیم، یک قدم به ‏سمت عوارض جانبی و مقاومت آنتی بیوتیکی پیش می رویم.

بسیاری از عفونت های ویروسی مانند ‏سرماخوردگی، آنفلوانزا و بسیاری از گلودرد ها نیازی به درمان با آنتی بیوتیک ندارند.‏


مقاومت آنتی بیوتیکی به این معنا است که در صورت ابتلا به عفونت باکتریایی حتی با مصرف دارو، باکتری ها ‏هم چنان به رشد و فعالیت ادامه می دهند و دارو قادر نیست باکتری را از بین ببرد و از فعالیت بیماری زایی ‏اش جلوگیری کند. ‏
‏ ‏

چرا باید نگران مقاومت آنتی بیوتیکی باشیم؟

زمانی را تصور کنید که دیگر آنتی بیوتیک ها هیچ تأثیری نداشته باشند؛ یعنی زمانی که یک بیماری سخت ‏به راحتی با مصرف یک دوره آنتی بیوتیک درمان می شد، اما اکنون با مصرف همان آنتی بیوتیک هرروز ‏پیشرفت میکند و به مرحله خطرناک می رسد.‏

زمانی که بیماری به نوع مقاوم تبدیل می شود، دیگر درمان ساده نیست و پزشکان مجبور می شوند از چندین ‏دارو با طیف عوارض بیشتر و گران قیمت تر و پردردسرتر استفاده کنند.‏

اگر با روند کنونی پیش برویم دیگر با این روش نیز به نتیجه نمی رسیم و هیچ دارویی قادر نخواهد بود برای ‏نجات ما اقدام کند و مرگ رخ خواهد داد.‏


چرا باکتری ها به دارو مقاوم می شوند؟

مصرف بیش از حد و غیراصولی آنتی بیوتیک ها، به باکتری ها فرصت می دهد مکانیسم های دفاعیشان را ‏برای مقاومت در برابر دارو ها فعال تر کنند.‏

هر زمانی که هر فردی در جامعه یک آنتی بیوتیک مصرف می کند، باکتری های حساس (که هنوز دارو بر آن ها ‏اثر دارد) از بین می روند؛ اما باکتری های مقاوم شروع به رشد و تکثیر می کنند، بنابراین با هر بار مصرف آنتی ‏بیوتیک تعداد باکتری های مقاوم افزایش می یابد و به تدریج جایگزین باکتری های حساس می شوند.‏


از طرفی، زمانی که ما به اشتباه آنتی بیوتیک را برای درمان عفونت ویروسی مانند سرماخوردگی، بسیاری از ‏گلودردها، برونشیت، سینوزیت و یا عفونت گوش مصرف می کنیم علاوه بر این که عفونت ویروسی درمان نمی ‏شود، بلکه به باکتری ها زمان می دهیم که فعالیتشان را علیه آنتی بیوتیک افزایش دهند.‏


‏ یعنی وقتی یک باکتری به صورت مداوم با یک آنتی بیوتیک مواجه شود یا وقتی یک باکتری درمان نشده ‏باقی می ماند، شروع به تکثیر، تغییر وقوی تر شدن می کند تا جایی که شاید عفونتی شکل بگیرد که با آنتی ‏بیوتیک های معمول قابل درمان نباشد و نیاز به داروی جدید، برای مثال در فرم وریدی و یا  بستری شدن در ‏بیمارستان باشد.

حتی وقتی اطرافیان یک بیمار به همان عفونت دچار شوند، معمولا درمان سخت تری نیاز ‏دارند.‏


تنها راه مقابله با باکتری ها این است که مصرف آنتی بیوتیک ها را به حداقل برسانیم.‏

‏ معمولا پزشکان در درمان عفونت های ویروسی آنتی بیوتیک تجویز نمی کنند؛ ولی اگر یک عفونت ویروسی ‏بیش از یک هفته طول بکشد، برای مقابله با عفونت هم زمان باکتریایی معمولا آنتی بیوتیک  را نسخه می ‏کنند.‏


 ‏ چگونه می توانیم از پدیده مقاومت آنتی بیوتیکی جلوگیری کنیم؟

• از پزشک و سایر افراد کادر درمان بخواهیم روش¬های غیر درمان با آنتی بیوتیکی که در بهبود حال ما ‏مؤثر است پیشنهاد دهد.‏

• دارویی که پزشک تجویز کرده دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف کنیم و آن را تغییر ندهیم.‏

• داروی خود را سر ساعت مصرف کنیم. اثربخشی داروها وابسته به زمان مصرف است. حتما داروی ‏تجویزی خود را تا آخر ادامه بدهید.‏

• هرگز برای مصرف آنتی بیوتیک ها در عفونت های ویروسی مانند سرماخوردگی به پزشک و داروساز ‏اصرار نکنید.‏

• هرگز در دفعات جدید ابتلا به بیماری همان آنتی بیوتیک را تکرار نکنید.‏

• هرگز داروی تجویز شده توسط پزشک برای بیماری خود را به فرد دیگری پیشنهاد نکنید.‏

•هرگز برای درمان عفونت در گروه های حساس یعنی نوزادان و کودکان و یا در سالمندان بدون ‏مشورت با پزشک آنتی¬ بیوتیک مصرف نکنید.‏

• قبل از غذا و بعد از دستشویی رفتن حتما دستان خود را بشویید.‏



علل تجویز بی رویه آنتی بیوتیکی از جانب پزشکان چیست ؟ ‏


• فشار و تمایل بیماران؛

• محدودیت زمانی در پزشکان پرکارکه نمی توانند وقت زیادی برای شرح حال گرفتن از  بیمار بگذارند؛

• خستگی در تصمیم گیری در پزشکانی که تعداد زیادی بیمار می بینند و نمی توانند درمورد تجویز ‏صحیح آنتی بیوتیک تصمیم بگیرند؛

• عدم تشخیص صحیح پزشک که گاهی خطر عدم تجویز آنتی بیوتیک را از مصرف بی رویه آن بیشتر ‏می دانند؛

• مراجعه بیمار به پزشکان مختلف که هرکدام نظر قبلی را نقض می کنند؛

 
UP