مصرف خودسرانه داروها

 
 
 
تحقیقات نشان داده که خود درمانی در ایران بسیار شایع است و تهیه بسیاري از داروها بدون نیاز به نسخه تجویز شده از طرف پزشک، علیرغم غیرقانونی بودن، بسیار رواج دارد. در ایران نه تنها مسئولیت ایمنی داروهاي بدون نیاز به نسخه بر عهده بیماران است، بلکه مسئولیت ایمنی داروهاي دیگري چون آنتی بیوتیک‌ها، داروهاي ضدبارداري خوراکی، خواب آورها و ضداضطراب ها نیزدر صورت مصرف خودسرانه، برعهده مصرف کنندگان است.
 
 
بروشور دارو یک منبع اطلاعاتی مکتوب و مختصر از تمام ویژگی‌های دارو می‌باشد که توسط تولیدکننده جهت اطلاع رسانی به بیمار و کادر درمانی ارائه می‌شود. 

 بروشور داروها شامل موارد زیر است:

نام دارو، دسته دارویی، کاربرد بالینی و دوز مصرفی: در همه بروشورها نام ژنریک دارو ذکر می‌شود.

شکل دارویی و راه تجویز

هشدارها، موارد احتیاط و عوارض جانبی دارو: در این بخش، پس از اشاره مختصر به عوارض جانبی بالینی دارو، محدودیت‌هاي استفاده از آن در افراد با شرایط ویژه مانند وضعیت سنی خاص (نوزادان و کودکان و افراد مسن)، جنسیت، وجود بیماري‌هاي زمینه‌اي، مصرف همزمان داروها و مصرف دارو در دوره‌هاي بارداري و شیردهی، اقدامات لازم درصورت استفاده دارو در شرایط مذکور، ذکر شده‌اند.

موارد عدم مصرف دارو

ذکر گروه مصرف در حاملگی و شیردهی

تداخلات دارویی: در این بخش، تداخلات دارویی به صورت مختصر و بدون ذکر اهمیت بالینی و درصد وقوع،  بیان می‌شود که غالبا محدود به تداخلات دارویی می‌باشد.

مکانیسم اثر دارو

شرایط نگهداری دارو

نام و نشانی تامین کننده 

 یکی از بخش‌های مهم در بروشورها که بیماران علاقه زیادی به مطالعه آن دارند، بخش عوارض جانبی دارو می‌باشد.

در توضیح میزان وقوع عوارض و خطرات دارویی، غالبا از عبارات زیر استفاده می‌شود:

بسیار شایع (Very Common): بیشتر از یک در 10 نفر

شایع (Common): کمتر از یک در 10 نفر تا بیشتر از یک در صد نفر

نادر (Uncommon): کمتر از یک در صد نفر تا بیشتر از یک در هزار نفر

بسیار نادر (Rare): کمتر از یک در هزار نفر تا بیشتر از یک در 10 هزار نفر 

مطالعات و بررسی‌های انجام شده حاکی از آن است که درج عوارض جانبی داروها به صورت کیفی سبب برانگیختگی عاطفی، القاء حس ترس و وحشت در بیماران شده و نهایتا سبب تغییر در رژیم درمانی و یا قطع خودسرانه دارو توسط بیمار بدون مشورت با پزشک خواهد شد.

نحوه نگهداري از  داروها

داروها را دور از دسترس کودکان قرار دهید.

داروها را در شیشه یا قوطی اصلی خود نگاه دارید. 

داروها را در برابر حرارت و نور قرار ندهید. 

از قرص‌ها و کپسول‌ها در حمام یا مکان های مرطوب منزل نگهداري نکنید. همچنین پنبه فشرده موجود در قوطی داروها را پس از باز کردن قوطی دور بیندازید چرا که در غیر این صورت رطوبت را به داخل قوطی جذب خواهد کرد.

از یخ زدن داروهاي مایع جلوگیري کنید. 

داروها را در یخچال نگهداري نکنید، به جز بعضی از داروهاي خاص که روی برچسب آن قید شده باشد حتما در یخچال نگهداری شود.

داروها را براي مدت طولانی در اتومبیل قرار ندهید.

در مسافرت، داروي خود را چمدان قرار نداده و همراه داشته باشید چرا که امکان گرم شدن چمدان یا قرار گرفتن آن در محیط هاي خیلی سرد یا گرم وجود دارد.

داروهاي تاریخ گذشته یا بی‌مصرف خود را در منزل نگهداري نکنید.

نگهداري داروهاي گوناگون در یک قوطی صحیح نیست؛ همچنین داروهاي مورد استفاده را پس از مصرف در قوطی دربسته نگهداري کنید و هرگز برچسب دارو را از آن جدا نکنید.


دکتر نیلوفر شادآلویی (داروساز)  و دکتر ملیحه شهبازی (داروساز)



UP