سلامت شغلی


شغل سالم چه شغلی است؟

شغل سالم شغلی است که فشار وارده بر کارمند متناسب با توانایی های وی، منابع موجود، میزان کنترل فرد ‏بر کار و همچنین میزان حمایت اطرافیان از فرد باشد. چرا که سلامتی تنها نبود بیماری نیست، بلکه به رفاه ‏کلی فیزیکی، روحی و اجتماعی اطلاق می شود.

 محیط کاری سالم محیطی است که نه تنها هیچ گونه شرایط ‏مخرب  و مضری ندارد بلکه که باعث ارتقاء سلامت فرد نیز می شود.‏


این شرایط ممکن است شامل ارزیابی مداوم خطرات مربوط به سلامتی، ارائه اطلاعات و آموزش مناسب در ‏مورد مسائل بهداشتی، در دسترس بودن روش های پشتیبانی سازمانی با ترویج سلامت باشد. ‏

محیط کاری سلامت محیطی است که سلامت و ارتقاء آن برای کارمندان به یک اولویت تبدیل شده است.‏


 
استرس های شغلی چیست؟

استرس ناشی از کار واکنشی است که افراد در زمان مواجه با  درخواست های کاری و فشارهایی که با  ‏دانش و توانایی آن ها مطابقت ندارد، نشان می دهند و توانایی آن ها برای این که بتوانند از عهده آن ‏کار برآیند را به چالش می کشد.‏

استرس در محیط کار در شرایط مختلفی رخ می دهد اما اغلب در شرایطی استرس بیشتر می شود ‏که کارمندان احساس می کنند به اندازه کافی از سمت مدیر یا  سرپرست خود حمایت نمی شوند؛ یا ‏کنترل کمی بر امور دارند.‏
 
استرس در محیط کار امری غیر قابل اجتناب است و گاهی فشار وارد شده بر فرد باعث هشیاری  و انگیزه فرد ‏می شود و بسته به میزان منابع موجود و ویژگی های شخصیتی فرد امکان یادگیری در حین کار را نیز برای ‏فرد ایجاد می کند.‏

البته، در صورتی که فشار بیش از حد یا غیر قابل کنترل شود منجر به استرس می شود. استرس می تواند ‏سلامت کارمند و عملکرد حرفه ای او را به خطر بیاندازد.‏

استرس های شغلی می توانند به دلیل سازمان دهی ضعیف ( روشی که شغل طراحی شده است و مدیریت ‏می شود)، طراحی کار نامناسب ( برای مثال، عدم کنترل کافی بر روند کار)، مدیریت ضعیف، نارضایتی شغلی، ‏حمایت نا کافی از سمت همکاران و مدیران باشد.
 ‏
تحقیقات نشان می دهد شغلی بیشترین میزان استرس را دارد که وارد کردن فشار بیش از توانایی و دانش فرد ‏بر او ارزش محسوب شود و فرد حق انتخاب یا کنترل چندانی بر امور ندارد و از طرف دیگران حمایت نمی ‏شود.‏

کارمندانی که  میزان فشار وارد شده بر آن ها با میزان توانایی هایشان هم خوانی دارد، می توانند روی کار ‏خود و نحوه اجرای آن کنترل داشته باشند، حمایت همکاران و مدیر ارشد خود را دارند، و می توانند در ‏تصمیم گیری های مربوط به کار خود سهیم باشند، استرس شغلی چندانی را تجربه نمی کنند.‏


 
خطرات ناشی از استرس شغلی چیست؟

خطرات ناشی از استرس در محل کار را می توان به محتوای کار و زمینه کار تقسیم کرد. ‏

 
محتوای کار: ‏
محتوای کاری شامل محتوای شغل ( یک نواختی، نبود محرک، نبود تنوع ، بی معنا بودن کارها و ... )، حجم ‏کار و سرعت آن ( حجم کار بیش از حد کم یا زیاد، کار زیر فشار زمانی و ...)، ساعت کاری (ساعت کاری غیر ‏منعطف، طولانی و غیرقابل پیش بینی، شیفت های کاری نامناسب و ...) مشارکت و کنترل ( کمبود مشارکت ‏در تصمیم گیری، عدم کنترل بر اجرای امور، ساعت کار، روش های کاری و محیط کار)‏


زمینه کار :‏
زمینه کار شامل رشد شغلی، وضعیت حقوق و دستمزد ( عدم امنیت شغلی، نبود امکان ارتقا شغلی، نداشتن ‏مهارت کافی یا داشتن مهارت بیش از حد نیاز آن شغل، سیستم ارزیابی نامشخص و ناعادلانه) نقش فرد در ‏سازمان ( جایگاه نامشخص، نقش های متناقض)، روابط بین فردی (نظارت ناکافی، غیرمستقیم یا غیرمجاز، ‏روابط ضعیف با همکاران ، زورگویی یا آزار و اذیت و خشونت، کار انفرادی و ...)، فرهنگ سازمانی (ضعف ‏ارتباطات، رهبری ضعیف، فقدان قانون رفتاری، عدم وضوح در مورد اهداف سازمانی، ساختارها و استراتژی ها)، ‏تعادل میان کار و زندگی ( در خواست های متناقض میان کار و خانه ، عدم حمایت از مشکلات خانگی در ‏محل کار ، عدم حمایت از مشکلات کار در خانه، فقدان قوانین و سیاست های سازمانی برای حمایت از تعادل ‏میان کار و زندگی) .‏


 
شناخت و احترام در محیط کار: نیاز بنیادی انسان

نیاز به مورد احترام و قدردانی قرار گرفتن یکی از اساسی ترین نیاز های انسان است. به همین خاطر، افراد ‏متحمل دردهای شدیدی می شوند تا دیگران آن ها را تایید کنند و بپذیرند.

 تحقیقات اخیر در حوزه روان ‏شناسی سلامت شغلی نشان می دهد که بسیاری از تجربیات پر استرس با مورد توهین قرار گرفتن  (برای ‏مثال توهین، تمسخر، انزوا اجتماعی، نزاع اجتماعی، کارهای غیر قانونی) در ارتباط است. تجربه رفتارهای ‏ناعادلانه باعث " توهین به خود" می شود و این موضوع می تواند عواقب جدی در حوزه سلامت و رفاه فرد ‏داشته باشد. ‏

برعکس، هنگامی که فرد مورد تحسین قرار می گیرد، میزان خلاقیت و رضایت و همچنین سلامت و رفاه در ‏او بیشتر می شود.‏


 
UP