تغذیه با شیر مادر



دکترلادن ادیب عشق‎ )‎داروساز‎(‎

شير مادر بهترين، کامل ترین و سالم ترین منبع غذایی برای رفع کلیه نیازهای تغذیه ای نوزاد می باشد. بر ‏اساس نظر پزشکان و متخصصان توصیه می شود تا طی ماه اول زندگی نوزاد تغذیه فقط و فقط به وسیله شیر ‏مادر صورت گیرد.   ‏

ترکيبات شير مادر، در طول مدت شيردهي، در هر وعده شيردهي طي روز، در آغاز و پايان هر نوبت شيردهي ‏و بر اساس رشد نوزاد، متغیر است. اين تغييرات با نيازهاي رشد و مراحل هضم شيرخواران دقيقا منطبق ‏مي باشد. از این رو به عنوان بهترین و مناسب ترین منبع تغذیه ای برای نوزاد در نظر گرفته می شود.‏

شیر مادر در ساعات اولیه به صورت آغوز و حاوی مواد مفید و ارزنده ایمنی (آنتی بادی ها) می باشد که از ‏کودک در مقابل ویروس ها و باکتری ها محافظت می کند. آغوز سرشار از پروتئین و دارای مقدار کمی قند ‏می باشد و به پیشرفت تکامل دستگاه گوارش نوزاد کمک می کند.‏

شیر مادر قدرت سیستم ایمنی کودک در مقابل بسیاری از میکروب‌ها را تقویت کرده و در افزایش سطح آنتی ‏بادی بدن نوزاد موثر است. هنگامی که مادر در معرض ویروس یا باکتری ها قرار می گیرد، سیستم ایمنی بدن ‏وی شروع به تولید آنتی بادی می کند، این آنتی بادی ها سپس در شیر مادر ترشح می شوند و در هنگام ‏تغذیه به کودک منتقل می شوند.

احتمال بروز عفونت های تنفسی و عفونت گوش در نوزادانی که از شیر مادر ‏تغذیه می کنند کمتر است.‏

شیر مادر بهترین منبع تغذیه ای و ایمنی برای نوزادان محسوب می شود.  میزان ابتلا به آسم، اگزما و انواع ‏آلرژی در نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می کنند بسیار کمتر گزارش شده است. پروتئین های موجود در ‏شیر گاو و یا شیر سویا احتمال تحریک واکنش های آلرژیک را افزایش می دهند.‏

‏ چربی و پروتئین شیر مادر بهتر از چربی و پروتئین دیگر انواع شیرها هضم و جذب می شود. به همین دلیل ‏مشکلات گوارشی از قبیل اسهال، یبوست و دردهای شکمی و هم چنین حساسیت نسبت به پروتئین در ‏نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می کنند کمتر مشاهده می شود‎.‎‏

 چربي شير مادر در آخر هر وعده دو تا سه ‏برابر شير اول شيردهي است پس می بایست زمان کافی برای شیردهی به نوزاد در نظر گرفته شود.

 اهمیت ‏چربی شیر مادر در مورد نوزادان نارس بسیار قابل توجه است چون نوزادان نارس باید ضمن اینکه روند طبیعی ‏رشد خود را طی می کنند تأخیر رشد خود را نسبت به همسالانشان نیز جبران نمایند بنابراین، به میزان ‏انرژی بیشتری نیاز دارند، و مهم ترین منبع تولید این انرژی چربی شیر مادر است.‏

میزان قند در شير مادر کمترين نوسان را دارد و تغذيه صحیح نوزاد با شير مادر، مانع کاهش قند خون در ‏نوزاد مي شود.‏

به علت وجود آب کافی در شیر مادر به خصوص‎ ‎در ابتدای زمان شیردهی، تشنگی نوزاد برطرف شده و ‏اشتهای او تحریک میشود و نیازی به دادن آب به نوزاد نمی باشد.‏

نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می شوند افزایش وزن مناسب تری پیدا می کنند و در خطر اضافه وزن بیش از ‏اندازه نیستند. تصور می شود که خطر ابتلا به دیابت، چاقی و بیماری های قلبی- عروقی در بزرگسالی، در  ‏نوزادانی که شیر مادر دریافت می کنند کمتر است.‏

کودکانی که از
 شیر مادر تغذیه می کنند، دندان های سالم تری خواهند داشت. مکیدن سینه مادر علاوه بر ‏تقویت فک نوزاد به تقویت دندان های او نیز کمک می کند‎.
 

جهت شیر دهی مناسب به کودک توجه به سه اصل از اهمیت بالایی برخوردار است:‏

آگاهی: مراقب علایم گرسنگی نوزاد خود باشید و هرگاه نوزاد شما گرسنه است، به او شیر دهید. در چند ‏هفته اول ، شما ممکن است 8 تا 12 مرتبه در 24 ساعت به نوزاد خود شیر دهید. فواصل بین شیر دهی به ‏نوزاد تازه متولد شده نباید بیشتر از 4 ساعت باشد پس می بایست نوزاد را از خواب بیدار کرده و به او شیر ‏بدهید.

برای کمک به بیدار کردن نوزاد می توان پتوی نوزاد را جابجا کرده و یا اقدام به تعویض پوشک او کنید ‏و یا نوزاد را به آرامی ماساژ دهید. آگاهی به علایم گرسنگی نوزاد از قبیل: حرکت دادن دستان خود به سمت ‏دهان خود، ایجاد صداهای مکیدن یا حرکات دهان، بیرون آوردن زبان، مکیدن پتو و یا دست و یا حرکت به ‏سمت آغوش مادر به شما کمک می کند تا از گرسنه بودن نوزاد خود مطلع شوید.

برای شیر دهی منتظر گریه ‏نوزاد نباشید، زیرا نشانه ای از میزان بالای گرسنگی نوزاد و علامت دیررس گرسنگی است.‏

صبر: به نوزاد اجازه دهید تا زمانی که می خواهد از شیر شما تغذیه کند و در شیردهی به وی عجله نداشته ‏باشید. نوزادان به طور معمول از هر سینه به مدت 10 تا 20 دقیقه از شیر مادر تغذیه می کنند.‏

راحتی:  مهمترین اصل راحتی مادر هنگام شیردهی به نوزاد است. آرامش داشته باشید تا جریان شیر بیشتر ‏شود. قبل از شروع به شیردهی از بالش هایی استفاده کنید که از بازوها، سر و گردن شما حمایت کرده و شما ‏را در حالت راحت تری قرار می دهند. حتما پاهای خود را روی سطحی مناسب قرار دهید تا هنگام شیردهی ‏در حالت آرامش باشید.‏

 

شیر مادر یکی از بهترین غذاها برای رشد فکری و جسمی کودک می باشد. همچنین علاوه بر فواید فراوان ‏برای نوزاد، روند شیردهی برای مادران نیز از مزیت های فراوانی برخوردار است. ‏

‏ فرایند شیردهی موجب افزایش سوخت و ساز شده و باعث می شود که بدن کالری اضافه دریافتی روزانه را ‏بسوزاند ، بنابراین می تواند به مادر در کاهش سریع تر اضافه وزن ناشی از دوران بارداری کمک کند. ‏

اکسی توسین هورمونی می باشد که در هنگام فرایند زایمان در بدن مادر ترشح می شود تا روند زایمان را ‏آسان تر و از خونریزی جلوگیری کند‎.‎

‏ فرایند شیردهی باعث ترشح هورمون اکسی توسین شده و موجب می ‏شود تا رحم مادر منقبض شده و به اندازه قبل از دوران بارداری باز گردد. همچنین ترشح این هورمون میزان ‏خونریزی های احتمالی پس از زایمان را نیز کاهش می دهد.‏

افسردگی پس از زایمان نوعی از بیماری افسردگی است که معمولا کمی پس از تولد نوزاد رخ داده و درصدی ‏از مادران را تحت تاثیر قرار می دهد. مطالعات نشان می دهند ترشح هورمون اکسی توسین در مادرانی که به ‏نوزاد خود شیر می دهند می تواند از بروز افسردگی مزمن جلوگیری کند. ‏

‏ همچنین شیردهی خطر ابتلا به برخی از بیماری ها و سرطان ها را در مادران کاهش می دهد. شیردهی ‏احتمالا می تواند میزان ابتلا به سرطان پستان و تخمدان را کاهش دهد. همچنین برخی مطالعات نشان می ‏دهند شیردهی می تواند موجب کاهش ریسک ابتلا به فشار خون، بیماری های قلبی عروقی و دیابت نیز شود.‏

استمرار در فرایند شیردهی منظم، تخمک گذاری را برای مدتی متوقف می کند. این توقف در چرخه ی ‏قاعدگی موجب جلوگیری از بارداری های ناخواسته و افزایش زمان بین بارداری ها می شود.‏‎ 

 

 

 

 

UP