تاثیر ذهن بر پوست بدن



برخی از افراد هنگام استرس یا ناراحتی شدید صورت‌شان تاول می‌زند و برخی دیگر دچار اگزمای ‏پوستی می‌شوند. حتی گروهی از افراد زمانی که استرس شدید دارند، موهای خود را می‌کَنند؛ به ‏این دلیل که ذهن و جسم به هم وابسته و پیوسته‌اند و هر گونه آسیب ذهنی بر جسم و بدن انسان ‏تاثیرگذار است.‏
 

در واقع ارتباطی تنگاتنگ میان استرس‌های عصبی و پوست برقرار است و برخی بیماری‌های پوستی مانند ‏آکنه، اگزما ،کهیر، رزاسه، پسوریازیس، آلوپسیا، ویتیلیگو (پیسی)، تریکوتایلومانیا (کشیدن وکندن موها) و یا ‏حتی بیماری آسیب زدن به خود ریشه در ناراحتی‌ها واسترس‌های روحی دارند.‏

متخصصان، این شاخه از علم پزشکی را سایکودرماتولوژی ( ‏psychodermatology‏ ) می‌نامند که ‏بیانگر تاثیر استرس‌ها و هیجانات فردی بر روی پوست است.‏

در واقع پوست و اعصاب در سطوح مختلفی با هم مرتبطند. از یک سو پایانه‌های تعداد زیادی از رشته‌های ‏عصبی که اندام‌های مختلف بدن را در برگرفته‌اند، در پوست قرار دارد و از سوی دیگر استرس‌های هیجانی در ‏نهایت بر نرون‌ها تاثیر می‌گذارند؛ به این ترتیب هیجانات روحی در اندام‌های مختلف بدن با علایم مربوط به آن ‏بروز پیدا می‌کنند.‏

همان گونه که استرس گاهی باعث علایم گوارشی می‌شود، می‌تواند علایم پوستی هم ایجاد کند. به عنوان ‏مثال درمورد آکنه، وقتی شما تحت استرس هستید، بدن هورمون‌هایی مثل کورتیزول ترشح می‌کند که باعث ‏افزایش میزان چربی پوست شده و پوست را مستعد آکنه می‌سازد.‏

حتی دانشمندان ثابت کرده‌اند که در بیماری‌های خودایمنی مانند ویتیلیگو وآلوپسیا، یک استرس شدید ‏عصبی می‌تواند واکنش خودایمنی بدن  و در نتیجه بیماری را  فعال کند.‏

از سوی دیگر در برخی بیماران وقتی مسائل جدی عصبی باعث بروز علایم پوستی مانند جویدن ناخن، کندن ‏مو، تیک‌های عصبی و توهم وجود حشرات می‌شود، بیمار این علایم را به وجود پارازیت‌هایی مانند مایت، ‏شپش ،کک، عنکبوت یا کرم‌ها و باکتری‌ها نسبت داده و مایل به پذیرش عامل زمینه‌ای نخواهد بود.‏

برخی متخصصان بر این باورند که آسیب‌های ناشی از استرس به سمت هدف یا ارگان ویژه‌ای هدایت می‌شوند؛ ‏این آسیب‌های روحی در افراد مختلف در اندام‌های متفاوتی بروز خواهد کرد.

به عنوان مثال در برخی از افراد ‏استرس باعث ایجاد زخم معده، در برخی دیگر باعث بروز سردردهای میگرنی و در گروهی دیگر نیز باعث بروز ‏راش‌های پوستی خواهد شد؛ به همین دلیل افرادی که با مشکلات پوستی ناشی از استرس‌های روحی به ‏پزشکان مراجعه می‌کنند در ابتدا به روانشناس یا روانپزشک یا حتی متخصص طب سوزنی ارجاع داده ‏می‌شوند.‏

البته با همکاری متخصصان مختلف و بهره‌گیری از تکنولوژی‌های درمانی جدید مانند لیزر، پزشکان بهتر ‏می‌توانند هم بیماری پوستی و هم استرس‌های ایجادکننده آن را کنترل و درمان کنند.
اما وقتی ظاهر فرد به ‏دلیل شرایط پوستی آسیب دیده، باید حتما به کشمکش میان مسائل مربوط به اعتماد به نفس و شرم از ‏حضور در اجتماع پایان دهد و درمان را آغاز کند؛ چرا که بی‌توجهی به درمان می‌تواند به تشدید عامل ‏زمینه‌ای منجر شود.
زمانی ‌که افسردگی یا اضطراب یا سایر اختلالات عصبی در فردی تشخیص داده می‌شود، درمان دارویی یا ‏حتی دوره‌های رفتاردرمانی یا ‏CBT‏  و حتی آموزش ریلکسیشن می‌تواند واکنش‌ها و رفتارهای فرد را نسبت ‏به استرس تغییر دهد.‏

تحقیقی که در این زمینه در موسسه تحقیقاتی میامی انجام شده حاکی از آن بوده که ماساژ کودکانی که ‏مشکلات پوستی دارند هم باعث بهبود مشکلات پوستی و هم بهبود خُلق و فعالیت‌های آنها می‌‌شود، ضمن ‏اینکه در کاهش اضطراب والدین نیز موثر است.‏

آموزش رفتاردرمانی معکوس به بیماران یا ایجاد راه حل‌های موازی، روش درمانی دیگری است که توسط ‏متخصصان مطرح شده است. به عنوان مثال زمانی که یک جوش و آکنه را دستکاری می‌کنیم  و باعث بدتر ‏شدن آن می‌شویم، نیاز به ایجاد یک مشغولیت ذهنی دیگر داریم تا دستانمان را مشغول و فکرمان را به سمت ‏دیگری معطوف کند.‏

هنگامی که کودکان مشکلات پوستی ناشی از استرس را تجربه می‌کنند، والدین موظفند که به دنبال عوامل و ‏شرایط ایجادکننده استرس بگردند، چرا که مشکلات پوستی آنها در واقع واکنشی به استرس‌های روحی است. ‏

حداقل 30 درصد بیماری‌های پوستی ریشه در مشکلات و استرس‌های عصبی دارند و در ویزیت اول مورد ‏توجه قرار نمی‌گیرند ولی اگر بررسی و درمان شوند نقش موثری در التیام و بهبود بیماری پوستی خواهند ‏داشت.‏

دانشمندان معتقدند دلیل این که پوست منعکس‌کننده مشکلات فکری و عصبی است، ریشه مشترک سلولی ‏بین سلول‌های مغزی و پوستی در دوران جنینی می‌باشد.‏

گاهی استرس‌ها به صورت دوره‌ای وکوتاه مدت هستند و باعث تظاهرات پوستی خواهند شد؛ مانند امتحانات ‏آخر ترم که باعث بروز شدید آکنه می‌شوند.

 اما در صورتی که استرس‌های فرد طولانی مدت‌تر و مزمن باشند، ‏مانند یک ازدواج ناموفق و از کار بیکار شدن یا نداشتن شغل، متخصص پوست و درمانگر را کاملا درگیر ‏مشکلات اجتماعی بیمار خواهند کرد؛ چراکه درمان بیماری با حل مشکلات فکری بیمار گره خورده است. در ‏این موارد یک مشاور ازدواج یا فعال اجتماعی نقش بسیار موثری در درمان بیمار خواهد داشت. ‏

چنان چه عامل ایجاد استرس به حدی طولانی و قوی باشد که باعث ایجاد افسردگی در فرد یا اختلال ‏اضطرابی، وسواس و یا سایکوز گردد و بیماری پوستی فرد ناشی از آن باشد، در این صورت درمان بیماری ‏زمینه‌ای با داروهای مناسب و همزمان با درمان پوستی کاملا الزامی است.‏

کلام آخر اینکه: وقتی بیمار و متخصص پوست هر دو به وجود عامل زمینه‌ای که باعث بیماری پوستی شده، ‏آگاهند بهتر می‌توانند با مشکلات تعامل کنند و در صدد رفع آنها برآیند.
 اما اگر در این زمینه صحبتی نشود ‏عامل زمینه‌ای هیچ وقت شناسایی و درمان نخواهد شد. پس به بیماران توصیه می‌شود در مورد نگرانی‌ها و ‏مشکلات خود با پزشک صحبت کنند. ‏



 
UP