تاثیرات مخرب دخانیات بر سلامتی

 
 
 
هر ساله به مناسبت بزرگداشت روز جهانی بدون دخانیات در تاریخ ۳۱ ماه می، اقدامات هماهنگ و گسترده ‏ای در سراسر جهان برای تنویر افکار عمومی در خصوص مضرات استعمال دخانیات انجام می شود‎.‎

تمرکز سازمان بهداشت جهانی در سال 2020 بر دخانیات و تاثیر سوء آن در بروز بیماری های قلبی است.

 این ‏سازمان، شعار روز جهانی دخانیات سال جاری را "دخانیات قلب شما را می شکند"‏‎ ‎اعلام کرده است.‏ بر آن شدیم تا به همین مناسبت و درجهت بالا بردن آگاهی عموم مردم نسبت به مضرات دخانیات، مطالبی را ‏گردآوری کنیم. ‏


 
استعمال دخانیات و 13 تهدید اصلی آن برای بدن

تنباکو یک گیاه است که برگ های آن دود یا جویده می شوند و اثرات مختلفی دارند.‏

وقتی سیگار یا پیپ خود را یک‎ ‎بار پک بزنید، هم زمان 200 ماده مضر را با دود می مکید.‏‎ ‎‏ این مواد از راه دهان وارد شش ها می شوند. ‏تعداد زیادی از این مواد از طریق شش ها و همراه با خون به تمام بدن فرستاده می شوند‎ ‎‏.

به این ترتیب دود می تواند به تمام بدن حتی ‏اعضای مهم آن مانند قلب،  مغز، شش ها و جریان خون آسیب برساند. دود دخانیات حاوی بیش از 7000 ماده شیمیایی است، حداقل ‏‏70 مورد از آن ها به عنوان عامل سرطان شناخته شده است.‏

استنشاق دود ناشی از قلیان نیز خطرناک تر از دود سیگار است و ترکیبات سمی و مونوکسید کربن بیشتری نسبت به سیگار دارد.‏
 
برخی از تاثیرات سوء مصرف دخانیات به شرح ذیل می باشد: ‏

سیستم عصبی مرکزی: یکی از مواد تشکیل دهنده دخانیات، نیکوتین است که مستقیم روی مغز اثر می ‏گذارد و تاثیر آن در ثانیه ‏آشکار می شود.

این ماده، محرک سیستم عصبی مرکزی است و اثرات زودگذر آن منجر ‏به احساس انرژی بیشتر می شود. این اثر به ‏سرعت فروکش کرده و خستگی و کرختی جایگزین آن می شود.

‏نیکوتین موجود در سیگار خطر ابتلا به آسیب شبکیه چشم، آب ‏مروارید و ضعف بینایی را افزایش می دهد. همچنین می تواند ‏حواس چشایی و بویایی را نیز ضعیف کند. بنابراین فرد استعمال کننده ‏سیگار کمتر از مواد غذایی و ‏طعم آن ها لذت می برد.‏


دستگاه تنفسی: افراد سیگاری بیشتر در معرض خطر عفونت های تنفسی، سرماخوردگی و آنفلوآنزا هستند.

 برونشیت مزمن و آمفیزم ‏نیز با گذشت زمان به همراه بیماری انسدادی مزمن ریه خود را نشان خواهد داد. در دراز مدت، سرطان ریه آخرین نتیجه استعمال ‏سیگار خواهد بود. علاوه بر این کودکان والدین سیگاری بیشتر در معرض خس خس سینه، تنگی نفس و آسم هستند. عفونت های ‏گوش و ذات الریه نیز در این کودکان شایع تر است.‏


ضایعات شنوایی: افراد سیگاری ‌٣ برابر بیش از افراد غیر سیگاری به عفونت گوش میانی دچار می‌شوند‎.‎


سیستم قلب و عروق: سیگار کشیدن کل سیستم قلبی عروقی را درگیر خود می کند. نیکوتین باعث افزایش قند خون می شود و پس ‏از مدت کوتاهی شما دچار احساس خستگی می شوید.

نیکوتین همچنین باعث سفت شدن رگ های خونی و محدودیت جریان خون به ‏قلب می شود؛ چیزی که به آن بیماری عروق محیطی می گویند. سیگار باعث کاهش سطح کلسترول خوب و افزایش فشار خون شده و ‏در نتیجه با افزایش و تجمع کلسترول بد، منجر به تصلب شرایین می شود.

 سیگار همچنین خطر لخته شدن خون را افزایش می دهد. در ‏درازمدت افراد سیگاری بیشتر در معرض سرطان خون یا لوسمی هستند. علاوه بر این، قرار گرفتن در معرض دود دست دوم خطر ابتلا ‏به بیماری عروق کرونر قلب و سکته مغزی را بالا می برد.‏


پوست، مو و ناخن: از نشانه های واضح سیگار کشیدن تغییر رنگ پوست، چین و چروک و پیری زودرس می باشد. ناخن ها و پوست ‏انگشتان دست نیز ممکن است در اثر استعمال سیگار زرد شوند. ‏


دهان و دندان: مصرف دخانیات منجر به التهاب لثه یا سایر بیماری های آن می شود که این مشکلات منجر به از دست دادن دندان ها ‏و بوی بد دهان می شوند.‏


مقاومت به انسولین: استعمال سیگار سبب بروز مقاومت به انسولین می شود و فرد را بیشتر در معرض دیابت نوع دو قرار می دهد.‏


دستگاه گوارش: مصرف دخانیات منجر به کاهش اشتها، بروز تهوع و در نهایت ابتلا به زخم های گوارشی می شود.‏


سیستم تولید مثل: سیگار با محدود کردن جریان خون فرد را در معرض ناباروری قرار می دهد. زنانی که سیگار می کشند، ممکن ‏است یائسگی در سنین پایین تر را نسبت به سایرین تجربه کنند. سیگار کشیدن خطر ابتلا  به سرطان گردن رحم را نیز افزایش می ‏دهد.‏


فرایند بارداری: سقط جنین، مشکلات مربوط به جفت و زایمان زودرس و احتمال تولد نوزاد با وزن کم در زنان سیگاری بیشتر است. ‏نوزادان متولد شده از مادران سیگاری بیشتر در معرض نقص های هنگام تولد و سندرم مرگ ناگهانی نوزاد هستند. عفونت گوش و ‏حملات آسم نیز در این کودکان شایع است.‏


تغییر شکل سلول های جنسی در مردان: استعمال دخانیات باعث کاهش تعداد اسپرم و کاهش جریان خون در آلت تناسلی مردان و ‏ناتوانی جنسی و ناباروری جنسی در این افراد می‌شود. ‏


‎ ‎پوکی استخوان: مونوکسید کربن یکی از اصلی‌ترین گازهای سمی در خروجی اگزوز اتومبیل و دود سیگار است. میل ترکیبی این گاز با ‏خون بسیار بالاتر از اکسیژن است.‏‎  

در افراد سیگاری، استخوان‌ها تراکم خود را از دست داده و به راحتی می شکنند. همین طور زمان التیام یافتن و جوش خوردن آن ها ‏پس از شکستگی تا ‌٨٠ درصد افزایش پیدا می‌کند‎.‎


‎ ‎سرطان: بیش از ‌۴٠ عنصر سرطان زا در دود سیگار وجود دارد احتمال سرطان ریه ‌٢٢ برابر بیشتر از افراد غیر سیگاری است‎. 

در صورت ادامه مصرف سیگار و سایر دخانیات توسط افراد سیگاری، احتمال مبتلا شدن آن ها به انواع سرطان‌های دیگر از قبیل زبان، ‏دهان، غدد، بزاق و حلق (‌۶ تا ‌٢٧ برابر)، سرطان بینی (‌٢ برابر)، گلو (‌١٢ برابر)، مری (‌٨ تا ‌١٠ برابر)، حنجره (‌١٠ تا ‌١٨ برابر)، معده (‌٢ تا ‏‏‌٣ برابر)، کلیه (‌۵ برابر)، آلت تناسلی مرد (‌٢ تا ‌٣ برابر)، لوزالمعده (‌٢ تا ‌۵ برابر) مقعد (‌۵ تا ‌۶ برابر) وجود دارد‏‎.‎


 
UP