آیا نوسانات خلقی امری طبیعی است ؟



گاهی در روز خیلی خوشحال و پر انرژی هستید؛ کمی بعد، خیلی نارحت و کم انرژی می شوید؛ اما بعد از ‏مدتی دوباره احساس شادی می کنید. به نظر می رسد احساساتتان مانند یک چرخ و فلک است، لحظه ای بالا ‏و لحظه ای پایین!‏
آیا این نوسانات خلقی طبیعی است؟ شاید! یعنی تا زمانی که این نوسانات خلقی زندگی روزانه شما و ‏اطرافیانتان را مختل نکند.‏

بسیاری از عوامل می تواند در طول روز، روی خلق شما تاثیر بگذارد. برای مثال، به دلیل ریتم های شبانه ‏روزی بدن، اکثر افراد نزدیک ظهر شادتر و پر انرژی تر  هستند، اما نزدیک عصر و غروب بیشتر دچار ‏احساسات منفی می شوند.
 ‏
گاهی نوسانات خلقی نشانه بیماری های روحی است. گاهی هم سرنخی است از مشکل فیزیکی که در بدنتان ‏در حال اتفاق است.‏

تغییرات خلقی را می توان کنترل یا درمان کرد. ‏


اما در مرحله اول باید بفهمید دلیل این نوسانات خلقی چیست؟

استرس و اضطراب

گرفتاری های روزانه و سایر اتفاقات غیر منتظره، چه خوب و چه بد، قطعا باعث تغییر در خلقیات فرد می ‏شود. به خصوص اگر فرد حساس باشد، ممکن است واکنش شدید تری نسبت به سایرین از خود نشان دهد.‏

کم خوابی، که از شکایت های شایع افراد مضطرب است نیز در تغییر خلق موثر است. ‏

گاهی بعضی از افراد احساس ناراحتی، ترس و نگرانی می کنند، حتی وقتی دلیلی برای آن وجود ندارد.

 اگر ‏بیشتر مواقع در شش ماه گذشته، در کنترل نگرانی های خود دچار مشکل شده اید و علایم دیگری مثل ‏مشکل خواب هم دارید، ممکن است دچار اختلال اضطراب فراگیر شده باشید. در موارد شدید فرد در تمام ‏طول روز احساس نگرانی می کند.‏

 
 
اختلال دو قطبی

میزان نوسانات خلقی در افراد مبتلا به اختلال دو قطبی بسیار شدیدتر از نوسانات خلقی معمول است.

برای ‏مثال، طبیعی است که یک یا دو روز احساس خیلی خوبی داشته باشید، طوری که انگار همه چیز بر وفق مراد ‏شما پیش می رود، ولی فرد مبتلا به اختلال دو قطبی ممکن است روز ها یا هفته ها شادی کند، زیاد نخوابد، ‏تند تند صحبت کند،رفتارهای مخرب از خود بروز دهد (برای مثال بیش از حد ولخرجی کند).

هم چنین، ‏عجیب نیست اگر شغلتان را دوست ندارید به سختی از خواب بیدار شوید. اما فردی که دچار اختلال  دو ‏قطبی است، ممکن است 4 روز تمام در تخت خواب بماند و شغل خود را از دست بدهد. آن ها انگیزه کافی ‏ندارند، ناراحت هستند و گاهی ممکن است قصد خودکشی کنند. به این فاز، فاز افسردگی گفته می شود.‏


 
افسردگی

فردی که دچار افسردگی شده است نیز ممکن است دچار نوسانات خلقی شود. آن ها هم گاهی پر انرژی و ‏گاهی کم انرژی هستند، اما این تغییرات کوتاه مدت است.‏

اگر بیش از 2 هفته است که احساس ناراحتی، بی قراری یا نا امیدی دارید، زمان آن فرا رسیده است که به ‏پزشک مراجعه کنید.‏

 
اختلال کم‌توجهی - بیش‌فعالی

نوسان خلق و خو، تند خویی و بی حوصلگی گاهی از نشانه  های اختلال کم توجهی- بیش فعالی در ‏بزرگسالان است. اگر دچار این اختلال باشید، احتمالا بی قرار هستید، بدون تامل دست به انجام امور می زنید ‏و قادر به تمرکز نیستید.‏

تغییرات هورمونی

احساسات با هورمون های جنسی در ارتباط هستند، بنابراین تغییر در سطح هورمون ها می تواند منجر به ‏نوسانات خلقی شود. جای تعجب نیست که اغلب نوجوانان دمدمی مزاج هستند.‏


راه حل چیست؟

اگر نوسانات خلقی در شغل، روابط و یا هر بخش از زندگیتان اختلالی ایجاد کرده است، حتما به پزشک ‏مراجعه کنید و با او در این مورد صحبت کنید تا بتوانید مشکل را حل کنید.

 ممکن است تغییرات جزیی به ‏شما کمک کند تا احساس ناراحتی، عصبانیت و سایر نوسانات خلقی را برطرف کنید.‏

ورزش منظم، حتی پیاده روی روزانه، می تواند در برطرف کردن افسردگی و اضطراب به شما کمک کند، چرا ‏که موجب می شود تا هورمون اندورفین در بدن ترشح شود. همین هورمون است که باعث حس خوب می ‏شود. ‏

هم چنین، ورزش به شما کمک می کند تا خواب بهتری داشته باشید.‏

موسیقی شاد می تواند حال شما را خوش کند. مصرف بیش از حد کافئین می تواند علایمی شبیه به استرس ‏در شما ایجاد کند، بنابراین مصرف کافئین را قطع کنید و ببینید که احساساتتان به تعادل می رسد.‏

 
آیا مواد غذایی روی خلق و خو تاثیر می گذارد؟

حقیقت این است که برخی از مواد غذایی، قسمتی از مغز که مسئول حال خوب است را تحریک می کنند. ‏برخی مواد غذایی هم تاثیر معکوس دارند.‏

کاکائو ترشح سروتونین (هورمون شادی) در مغز را افزایش می دهد. تقریبا، هدف تمام دارو های ضد افسردگی ‏افزایش سطح سروتونین یا حفظ طولانی تر آن در مغز است. شکلات یا کاکائو این کار را به بهترین شکل ‏انجام می دهد.‏

شکلات تنها ماده غذایی نیست که در بهبود خلق تاثیر گذار است.

در زیر به برخی مواد غذایی که روی خلق ‏تاثیر مثبت می گذارند اشاره شده است: ‏

پروتئین: پروتئین قند خون را ثابت نگه می دارد و در نتیجه سطح انرژی هم پایدار می شود. هرچه انرژی ‏بیشتری داشته باشید حال بهتری نیز خواهید داشت. ‏

موز: به همراه ناهار یا در اسموتی از موز استفاده کنید. هم میان وعده شیرین و دلپذیری است و هم مقدار ‏زیادی دوپامین (پیام‌رسان موثر بر انگیزه، حافظه و توجه ) وارد بدن شما می شود. بنابراین مصرف هر چیزی ‏که دوپامین بیشتری به بدن برساند هم برای مغز و هم خلق مفید است.‏

زردچوبه: این ادویه زردرنگ که معمولاً در آشپزی آسیای شرقی مورد استفاده قرار می گیرد حاوی ‏کورکومین است. کورکومین باعث بهبود خلق می شود و بر اساس برخی مطالعات به درمان افسردگی نیز ‏کمک می کند.‏

امگا 3 و اسید های چرب: چربی موجود در ماهی سالمون، ساردین و مکمل های روغن ماهی حاوی اسید ‏چرب ‏DHA‏ هستند. بدن ما نمی تواند ‏DHA‏ را تولید کند و افرادی که ‏DHA‏ کمی دارند بیشتر مستعد ‏افسردگی هستند. ‏DHA ‎، تاثیرات مفیدی روی مغز و خلق دارد.‏


 
برخی از مواد غذایی که باعث کاهش انرژی و بد خلقی می شوند عبارتند از:‏

قند: نوسان سطح قند خون می تواند باعث تغییر و نوسان خلق، کاهش انرژی، عدم توانایی در کاهش وزن و ‏پیش دیابت ( زمانی است که میزان قندخون بالاتر از سطح طبیعی باشد اما به آن اندازه ‏ای بالا نیست که آن ‏را دیابت تشخیص دهند و می‏توان آن را هشداری جدی تلقی کرد)‏‎ ‎‏ شود.

اگر می خواهید ماده شیرینی مصرف ‏کنید، میوه انتخاب بهتری است. ‏


غذاهای فراوری شده: برخی از افزودنی هایی که به غذا های فراوری شده اضافه می شود فشار زیادی به ‏بدن وارد می کند. بدن ما با برخی افزودنی ها سازگاری ندارد. این مواد اغلب ارزش غذایی ندارند. بر اساس ‏مطالعات صورت گرفته، مصرف چربی های ترانس با پرخاشگری و کج خلقی در ارتباط است.‏


 
UP